Friese Staten willen ruim baan voor woningfabrieken: overheden moeten woningen samen beoordelen
In dit artikel:
De Provinciale Staten van Friesland hebben woensdag ingestemd met een voorstel van de BBB om woningen uit woningfabrieken voortaan gezamenlijk te laten beoordelen door Friese overheden. Gedeputeerde Abel Kooistra (BBB) krijgt de opdracht om samen met gemeenten en ontwikkelaars een beoordelingskader op te stellen, zodat prefabwoningen sneller en zonder aanvullende welstandseisen overal in de provincie kunnen worden gerealiseerd.
De maatregel is ingegeven door de krapte op de woning- en arbeidsmarkt: fabrieksmatig bouwen levert sneller, goedkoper en minder arbeidsintensieve huizen op. Friesland huisvest volgens de indieners drie grote producenten van dergelijke woningen (Van Wijnen en Heijmans in Heerenveen; Dijkstra Draisma in Dokkum en Bolsward), maar hun capaciteit wordt nu beperkt doordat elke gemeente individuele welstandsbeoordelingen hanteert.
Niet iedereen is enthousiast. Kritische Statenleden verwezen naar het gevaar van een eenheidsworst, verlies van lokale karakteristiek en het risico dat prefabwoningen “zonder thuis” zouden zijn. Er klonken ook zorgen dat traditionele aannemers nadeel kunnen ondervinden als fabrikanten de markt domineren. BBB-woordvoerders wezen daarentegen op variatie en kwaliteit in de fabrieken en stellen dat zij vooral het betaalbare huursegment bedienen, zodat concurrentie met reguliere aannemers beperkt blijft.
Het debat maakte deel uit van het nieuwe Friese woonplan. Gedeputeerde Kooistra gaf aan dat Friesland tot 2050 een opgave ziet van circa 33.000–37.500 nieuwe woningen. Grote kernen in het Fries Stedelijk Netwerk (Leeuwarden, Sneek, Heerenveen, Drachten) mogen volgens de verkenning flink groeien; herbestemmen en inbreiden krijgen prioriteit boven bouwen buiten de bestaande grenzen.
Verder steunde een ruime Statenmeerderheid een motie van CDA en D66 die de provincie opdraagt eerder gemaakte afspraken met het Stedelijk Netwerk na te komen; Kooistra ging daar mee akkoord. Ook kreeg een motie van de PvdA steun om mogelijkheden te onderzoeken voor transformatie van lege boerderijen naar kleinschalige woonerven. De behandeling van een soortgelijke motie van Provinciaal Belang leidde tot ongenoegen in de oppositie, waarna een D66-Statenlid uit protest meerdere moties introk.