Friese museumwereld in 2025: goede cijfers, interne onrust en subsidieperikelen
In dit artikel:
2025 was over het algemeen een goed jaar voor Friese musea: de meeste instellingen zijn tevreden over hun bezoekersaantallen, al zijn er flinke onderlinge verschillen die vaak te verklaren zijn uit programmering, samenwerkingen of interne omstandigheden.
Topgroeiers waren Museum Belvédère en het Jopie Huisman Museum, die elk circa 30.000 extra bezoekers trokken, en het Keramiekmuseum Princessehof met ongeveer 15.000 meer bezoekers ten opzichte van 2024. Deze stijgingen benadrukken het belang van aansprekende tentoonstellingen en publieksbereik.
Het Fries Museum ontving in 2025 zo’n 110.000 bezoekers (tegen ruim 132.000 in 2024 en 105.000 in 2023). Het museum kende een roerig jaar: directeur Kris Callens vertrok begin 2025 na beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en er liep een ingrijpende reorganisatie vanwege financiële tekorten, waarbij meerdere medewerkers vertrokken. Desondanks trok de uitspraak rond de tentoonstellingen, zoals Wybrand de Geest: meesterlijke portretten en IMPACT (over de luchtoorlog in Fryslân), veel publiek uit de provincie. Voor 2026 staan educatieprojecten, een Street Art-tentoonstelling en een expositie over Redbad op de planning.
Natuurmuseum Fryslân sloot 2025 af met ruim 65.000 bezoekers, boven het jaarlijkse streefcijfer van 55.000 maar lager dan de piekjaren 2023–2024 toen samenwerkingen met LUNA en Naturalis extra bezoekers opleverden. Het Eise Eisinga Planetarium in Franeker verwelkomde circa 95.000 bezoekers, iets minder dan het topjaar 2024 (bijna 99.000). Sinds opname op de Unesco-Werelderfgoedlijst in september 2023 ziet het planetarium zich echter op een hoger bezoekersniveau dan de historische circa 60.000.
Museum Martena profiteerde mee van de aantrekkingskracht in Franeker en noteerde 19.500 bezoekers, een forse groei sinds 2023, geholpen door een herinrichting, extra activiteiten en gerichte marketing. Het Fries Scheepvaart Museum in Sneek brak opnieuw een bezoekersrecord met ongeveer 39.800 bezoekers; succesfactoren waren theatervoorstellingen rond 80 jaar vrijheid en evenementendagen zoals de Open Museum Maand en lichtfestival Walfisk.
Museum Dr8888 ontving 30.000 bezoekers (4.000 minder dan in 2024), deels door een gewijzigde opzet van het lichtfestival in Drachten; het museum verlengde wel een belangrijke tentoonstelling over Edith van Leckwyck en bereidt in 2026 educatieve projecten en vernieuwbouw voor. Het Fries Landbouwmuseum opende op 16 mei na een grote uitbreiding en lanceerde een tentoonstelling over het Friese paard, maar door sluiting in de eerste helft van het jaar en maandenlange onzekerheid over provinciale subsidie bleef het bezoekersaantal rond het gebruikelijke niveau van circa 10.000. Voor 2026 staan een interactieve jubileumexpositie en een grote tentoonstelling over voedsel gepland.
Samengevat: 2025 liet zowel records als stevige schommelingen zien, waarbij programmatische keuzes, speciale evenementen, samenwerkingen en interne organisatie de belangrijkste verklarende factoren zijn.