Friese burger wordt te weinig betrokken bij overgang naar duurzame energie

In dit artikel:

De Noordelijke Rekenkamer waarschuwt dat inwoners in Fryslân onvoldoende worden betrokken bij de regionale energieplannen, wat het draagvlak voor de energietransitie ondermijnt. In een deze week gepubliceerd rapport constateert de rekenkamer dat hetzelfde probleem speelt in Groningen en Drenthe: participatie van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties blijft achter bij wat het landelijke Klimaatakkoord (besluiten uit 2019) verlangt.

Fryslân maakt deel uit van een van de dertig Regionale Energiestrategie-regio’s (RES). Provincie, gemeenten, Wetterskip Fryslân, netbeheerders en maatschappelijke partijen werken hier samen in de Friese Energie Tafel (TEF). De provincie moet volgens afspraken 3 TWh duurzaam opwekken — ongeveer gelijk aan het jaarlijks elektriciteitsverbruik van zo’n 162.000 tot 165.000 huishoudens (1 TWh dekt circa 54–55 duizend huishoudens). Toch blijkt uit het onderzoek dat gewone inwoners nauwelijks betrokken zijn bij besluitvorming rondom die plannen.

Eerder onderzoek van 2021 naar Harlingen en Noardeast-Fryslân toonde al beperkte burgerparticipatie; aanbevelingen om dat te verbeteren hebben weinig effect gehad. De rekenkamer merkt op dat ook op gemeentelijk niveau substantiële stappen nodig zijn om echte inspraak mogelijk te maken. Zonder betere betrokkenheid dreigt verzet en wantrouwen bij ingrijpende veranderingen, zoals het streven om huishoudens in 2050 van het gas af te halen.

De rekenkamer adviseert provincies om heldere, concrete regels voor burgerparticipatie vast te leggen en gemeenten te stimuleren hun procedures te verbeteren, zodat de energietransitie meer democratische legitimiteit en breed draagvlak krijgt.