Friese aanpak stikstof: PAS-melder zit nog tot 2028 in de wachtkamer
In dit artikel:
PAS-melders en zogeheten interimmers in Fryslân — boeren die buiten hun schuld geen volledige natuurvergunning hebben — krijgen pas vanaf 2028 uitzicht op legalisering van hun bedrijf. Dat staat in de nieuwe Friese Aanpak Stikstofreductie & Natuurherstel die Gedeputeerde Staten donderdag presenteerden en die, bij goedkeuring door Provinciale Staten in april, het Uitvoeringsplan Stikstof Fryslân 2035 vervangt.
De provincie wil zo snel mogelijk vergunningverlening weer mogelijk maken, kwetsbare natuur herstellen en de stikstofuitstoot op gevoelige natuurgebieden met 30 procent verminderen tegen 2035. Het plan wordt de komende maanden met andere overheden, kennisinstellingen, landbouw en gebiedscommissies verder uitgewerkt; in de tweede helft van 2026 en in 2027 worden concrete maatregelen uitgewerkt en vanaf 2028 ingevoerd. Een evaluatiemoment is gepland in 2030 om te beoordelen of vrijwillige medewerking van boeren voldoende resultaat oplevert.
Belangrijke beleidswijzigingen: stikstofvermindering krijgt doelsturing op bedrijfsniveau — emissies per bedrijf worden vastgesteld en krijgen doelen — in plaats van het vasthouden aan de kritische depositiewaarde (KDW). Er komt meer nadruk op innovatie en het concreet meten van uitstoot en depositie, een aanpak die tegemoetkomt aan wensen uit de landbouwsector en coalitiepartij BBB. Vergunningverlening op grond van de Natuurwet bleek eerder juridisch problematisch en het eerdere uitvoeringsplan liep vertraging op na miljardenkorting op het Transitiefonds NPLG door het vorige kabinet, reden voor de nieuwe aanpak aldus gedeputeerde Matthijs de Vries.
Daarnaast voorziet het plan aanvullende natuurherstellende maatregelen in en buiten de twintig Friese Natura 2000-gebieden (waarvan twaalf als kwetsbaar gelden). De provincie bouwde het plan mede op aanleidng van zeven rondetafelgesprekken met belangenorganisaties. Centraal blijven draagvlak, maatwerk en maximale vrijwilligheid richting boeren; pas na de uitwerking en invoering vanaf 2028 komt er duidelijkheid voor PAS-melders en interimmers over mogelijke legalisering.