Freek de Jonge rekent af met vriend en vijand | recensie ★★★★★

In dit artikel:

Freek de Jonge (bijna 81) bracht zijn nieuwste verkiezingsconference — in de stukken aangeduid als De Stemming 7 / aa — zaterdagavond in Theater Oosterwijtwerd. Voor het eerst in jaren verschijnt de voorstelling niet op NPO, waardoor de performance vooral live in provinciale zaaltjes te zien is; beide voorstellingen in Oosterwijtwerd waren uitverkocht (2 x ±300 bezoekers).

De show is compact, actueel en scherp van toon. De Jonge combineert oude succesnummers zoals zijn thematiek rond "Leven na de dood" in steeds nieuwe gedaanten met directe politieke satire: Mark Rutte en zijn Amerikaanse tegenhanger, Geert Wilders als veelbelovend maar weinig realiserend figuur, Pieter Omtzigt als iemand die de polarisatie versterkte, en Caroline van der Plas van BBB die via banale relatiegeschenken wordt ontleed. Ook de VVD krijgt het verwijt van opportunistisch eigenbelang. Historische context (verschillen tussen links en rechts, naoorlogse kabinetten, koloniale oorlogen en herdenkingscultuur) verweeft hij met persoonlijke anekdotes en reflecties op zijn eigen werk; ironie presenteert hij als de stem van twijfel. Een treffende metafoor plaatst Dick Schoof als chauffeur van een zelfrijdende bus: de passagiers hebben weinig invloed en moeten hopen dat het goed gaat.

Technisch en stilistisch toont De Jonge zijn vakmanschap: soepel contact met het publiek, gebruik van iPad en droge observaties. De voorstelling ontstond uit noodzaak — geen tv-uitzending maar de drang om zich te blijven uitspreken — en wordt in het artikel als politiek cabaret van hoog niveau beoordeeld. De tour volgt met voorstellingen in onder meer Erica, Heerenveen, Leeuwarden en Zwolle.