'Flashover' maakte brand in Zwitserland zo dodelijk. Wat is dit fenomeen dat ook brandweermannen vrezen?

In dit artikel:

Zwitserse autoriteiten noemen de ramp in de bar van Crans‑Montana een flashover: een plotselinge, ruimte‑omvattende ontbranding van hete rookgassen en dampen waarin alles tegelijk in brand kan vliegen. Getuigen meldden dat een vuurpijl in een lege drankfles het geluidsisolerende plafond raakte en dat dát materiaal snel gassen afgaf en ontbrandde. Brandveiligheidsadviseur Tim Renders legt uit dat wanneer materialen doorhitten ze dampen gaan uitstoten; als die rook de zelfontbrandingstemperatuur bereikt, slaan alle brandbare oppervlakken en voorwerpen razendsnel aan.

Doordat het vuur in deze zaak bij het plafond begon — en niet vanaf de vloer zoals gebruikelijk — moesten mensen in de kelderverdieping juist richting de hitte vluchten, wat de evacuatie bemoeilijkte. Explosiegeluiden kunnen volgens Renders verklaard worden door aanwezige vuurpijlen, spuitbussen of ander ontvlambaar materiaal dat bij een flashover explodeert; dat betekent echter niet dat het incident een backdraft was. Temperaturen bij een flashover kunnen ver boven 500 °C uitkomen, genoeg om levensgevaarlijke brandwonden en snelle verspreiding te veroorzaken.

Een flashover is moeilijk voorspelbaar en daarom bijzonder gevaarlijk voor zowel aanwezigen als brandweerlieden — vergelijkbaar met eerdere incidenten, zoals de dodelijke brand in Beringen (2019), waarbij brandweerlieden door hete rookgassen om het leven kwamen.