Filmstudio en dagbesteding in oude fabriek Kortehemmen: 'Mensen kruipen hier uit hun schulp'
In dit artikel:
Filmmaker Fabian Jansen en zijn partner en producent Leonoor Coppoolse runnen sinds een jaar een artistieke dagbesteding in de voormalige zuivelfabriek aan de Galhoeke 8 in Kortehemmen. Vanuit hun stichting Fabuch Social Cinema bouwden ze de industriële ruimte om tot filmstudio en plek voor begeleiding, opleiding en creatie voor mensen met een persoonsgebonden budget (PGB). Waar eerst alleen tijdelijke projectbetrokkenheid mogelijk was, wilden ze een vaste plek creëren waar deelnemers continu vaardigheden kunnen ontwikkelen en niet na elke productie weer worden losgelaten.
Het initiatief ontstond uit Jansens beroepspraktijk: hij maakte eerder films over maatschappelijk kwetsbare groepen en besloot vervolgens die mensen actief te betrekken als ervaringsdeskundigen, zowel voor als achter de camera. Dat leidde tot de opzet van een permanente dagbesteding, bedoeld voor mensen met lichamelijke of mentale beperkingen of een GGZ-indicatie. Vorig jaar begonnen ze met twee zogenaamde ‘Future Talents’; inmiddels werken elf deelnemers regelmatig in de studio en is er ruimte voor uitbreiding.
De dagbesteding combineert vakgerichte training en zorg. De Future Talents krijgen les in alle facetten van film en theater — monteren, schrijven, regie, acteren — met gastdocenten uit de branche. Tegelijk zijn er begeleiders in dienst en is er een prikkelarme kleedkamer beschikbaar voor wie even wil terugtrekken. Praktische structuur speelt een grote rol: een duidelijk krijtbord bij de ingang geeft de dagplanning, aanwezigheden en bezoek aan, zodat onverwachte gebeurtenissen minder stress veroorzaken.
Voor Jansen en Coppoolse is maatschappelijke impact het uitgangspunt: deelnemers ontdekken talenten — van storyboards tekenen tot camerawerk — en oefenen met sociale vaardigheden en werkritme. De oprichters hopen dat sommigen uiteindelijk doorstromen naar betaald werk, eventueel binnen beschutte voorzieningen; dat deelnemers de organisatie “ontgroeien” zien zij als het mooiste compliment. Provinciale erkenning kwam er recent: na politiek debat kreeg Fabuch uiteindelijk provinciale subsidie, iets wat Jansen als bijzonder en emotioneel ervaart omdat Friesland volgens hem als eerste provincie in Nederland een filmgezelschap op die manier ondersteunt.
Concrete verhalen illustreren het effect. Regina Bijlsma (52) uit Drachten, die bij binnenkomst worstelde met PTSS en verliesverwerking, vertelt dat structuur, begeleiding en kunstzinnige opdrachten haar zelfvertrouwen teruggeven. Ze ontwikkelt artistieke vaardigheden en hoopt op termijn een solovoorstelling te maken over verlies en afscheid nemen.
Fabuch houdt op zaterdag 4 oktober een open dag (12–17 uur) in de studio in Kortehemmen; meer informatie is te vinden op www.fabuch.nl. Het project vormt een voorbeeld van hoe culturele productie kan samengaan met zorg en inclusie, door mensen met ervaring in kwetsbaarheid niet alleen onderwerp maar actieve makers te maken.