F-35's van Vliegbasis Leeuwarden landen op Schiphol tussen de Boeings. En dat is een makkie. 'Wij zijn geoliede machine'

In dit artikel:

Vier F-35-gevechtsvliegtuigen van Vliegbasis Leeuwarden landden dinsdag op Schiphol voor een tweedaagse oefening, genaamd Avatar. De toestellen, begeleid door een NAVO-tank- en transportvliegtuig, trainden op het veilig landen, bijtanken en herbewapenen op een burgerluchthaven — een scenario dat belangrijk is voor inzet tijdens crisis- of oorlogstijd wanneer militaire bases mogelijk niet beschikbaar zijn.

Detachementscommandant Pascal Smaal (callsign ‘Smiley’) stond ontspannen naast de kisten en zei kort: „Wij zijn niet verrast vandaag.” De F-35’s maakten meerdere starts en landingen, keerden na missies boven de Noordzee terug naar Schiphol en wisselden daar brandstof en oefenbewapening. Volgens Smaal werkt de luchtmacht nauw samen met civiele partijen om procedures af te stemmen, zonder dat reizigers hinder ondervinden; het geluid voor omwonenden was wel duidelijk hoorbaar.

Ook hogere legerleiding en politici waren aanwezig: commodore Marcel van Egmond (Air Combat Command), generaal‑majoor Robert Adang, minister van Infrastructuur Robert Tieman en staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman. Adang benadrukte dat rouleren tussen civiele velden — onder meer Eelde — de operationele onvoorspelbaarheid verhoogt. Tuinman zei dat de oefening noodzakelijk is en dat „het is nu ernst”, en benadrukte het belang van samenwerken met civiele partners voor een weerbare samenleving.

Schiphol-directeur Pieter van Oord noemde de actie bijzonder en wees op anderhalf jaar voorbereiding; hij zei dat de luchthaven graag een bijdrage levert aan de nationale weerbaarheid. Op de grond waren ook praktische aspecten zichtbaar: brandstoflogistiek, bewapening en de inzet van vogelverjagers hielden het veld actief tijdens de oefening.