Extremisten spiegelen de samenleving, en dat geeft reden tot zorg. Zeker als mensenrechten onder druk komen te staan | LC commentaar

dinsdag, 19 mei 2026 (10:43) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

De recente uitingen en acties van extreemrechtse groepen laten volgens de krant een verontrustende afspiegeling van de Nederlandse samenleving zien. In verschillende incidenten — van betogingen tegen asielzoekers en het in brand steken van het nieuwe opvangcentrum in Loosdrecht waarbij de brandweer werd gehinderd, tot het scanderen van nazislogans en het instrumentaliseren van de Nederlandse vlag — lijken harde, ongenuanceerde opvattingen zich steeds vaker te manifesteren. Een demonstratie in Leeuwarden afgelopen zaterdag trok naar verluidt slechts zo’n 70 mensen, maar dat neemt niet weg dat een substantieel deel van de kiezers naar populistisch-rechtse partijen neigt.

De columnist stelt dat extremisten veelal een verhevigde weerspiegeling zijn van bredere normen en angsten in de samenleving, en wijst op politici die die taal bedienen of aanzetten tot misverstanden. Voorbeeld: Gidi Markuszower (De Nederlandse Alliantie) met omvolkingstheorieën en VVD-fractieleider Ruben Brekelmans, die ten onrechte suggereerde dat gemeenten eenvoudig onder de Spreidingswet uit kunnen komen — een uitspraak waartegen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten zich verweerde omdat de wet juist democratisch is vastgesteld.

Ook op het niveau van de rechtsstaat ziet de krant erosie: tientallen landen, waaronder Nederland, proberen invloed uit te oefenen op uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens over migratie. Hoewel het om een klein deel van de zaken gaat, kunnen precedenten grote gevolgen hebben; strengere regels ten koste van mensenrechten zijn zorgwekkend. De kernreden waarom mensen asiel zoeken — schendingen van mensenrechten elders — verandert daarmee niet. De column pleit ervoor de cyclus van sluiten en elders weer openen van opvangplekken structureel aan te pakken en roept op tot meer solidariteit, onderstreept door een citaat van mensenrechtenadvocaat Theo van Boven over de morele armoede van puur eigenbelang.