Explosievenexpert over plofkraak Drachten: 'Als ze buit kunnen maken, gaat het hele circus los'

In dit artikel:

Twee plofkraken in korte tijd hebben Friesland opgeschrikt: een automatische geldautomaat werd in Burgum opgeblazen en een Euronet-automaat aan de Zuidkade in Drachten werd eveneens met explosieven aangevallen. De gebeurtenissen speelden donderdag; omstanders zagen dat daders op een scooter of motor wegvluchtten en foto’s tonen dat biljetten op straat terechtkwamen zonder dat die met inkt waren vervuild.

Explosievenexpert Ad van Riel waarschuwt dat dit geen incidenten op zich zijn maar het begin van meer aanslagen kan betekenen. Volgens hem zoeken criminelen doelbewust naar zwakke plekken, zoals 24 uur toegankelijke Euronet-automaten en afstortkokers voor ondernemers (sealbags). Euronet-locaties zijn altijd open en daardoor makkelijker te benaderen dan Geldmaat-automaten, die volgens het AD eind april wel met inkt en soms lijm zijn uitgerust. Van Riel: „Je moet twee dingen regelen: zorg dat ze geen buit kunnen maken en vergroot de pakkans.”

In Friesland staan meerdere Euronet-machines (onder meer in Leeuwarden, Surhuisterveen, Sneek, Franeker en Heerenveen), wat volgens een voorbijganger de zorg vergroot dat andere automaten doelwit worden. Van Riel benadrukt dat succesplekken imitatie uitlokken: wanneer criminelen snel en ongestoord winst maken, stijgt de kans op herhaling en copycat-gedrag.

De politie in Friesland noemt het opvallend dat twee plofkraken elkaar opvolgden en onderzoekt een mogelijk verband. Over eventuele extra patrouilles of preventieve maatregelen wil de woordvoerder niets concreets zeggen. Van Riel pleit voor een scherpere risicoanalyse en het wegnemen van kwetsbaarheden om verdere aanslagen te voorkomen.