Europa moet meer doen om eigen veilige kunstmatige intelligentie te krijgen

In dit artikel:

Europese politici waarschuwen dat kunstmatige intelligentie ingrijpend verandert en pleiten ervoor dat de EU zelf AI-systemen ontwikkelt en controleert. In een recent debat over cyberveiligheid in het Europees Parlement – deze week – klonk brede steun voor Europees eigendom en gebruik van AI, onder meer vanuit de grootste fractie, de EVP. Zij zien AI tegelijk als potentieel gevaar voor de Europese digitale veiligheid en als instrument om diezelfde veiligheid te versterken, mits Europees publiek geld en data naar binnenlandse leveranciers gaan.

Sommige Europarlementariërs uitten expliciete zorgen over het krachtige Amerikaanse model Mythos van Anthropic; in verkeerde handen zou het gebruikt kunnen worden om banken te kraken, medische gegevens te bemachtigen of digitale infrastructuur plat te leggen. Naast de bekende discussie over banen en sectorveranderingen wijzen ingewijden vooral op het komende gebruik van AI in opsporing en rechtspraak. AI kan enorme datasets zelfstandig doorzoeken en analyseren, waardoor menselijke beoordeling uit efficiëntie-overwegingen op de achtergrond kan raken — met grote risico’s voor privacy, profilering en discriminatie. De toeslagenaffaire wordt als waarschuwing genoemd, maar de schaal en kracht van moderne AI overstijgt eerdere algoritmes.

De hoofdboodschap is dat er wettelijke waarborgen moeten komen tegen de datahonger van overheden en tegen het ongebreideld koppelen van systemen, en dat Europese AI bij voorkeur door nationale overheden moet worden beheerd en streng gecontroleerd. Kritiek bestaat dat binnenlandse politici geneigd zijn veiligheidsargumenten te gebruiken om burgerrechten aan de kant te schuiven, wat democratische controle extra urgent maakt.