EU-droom Georgië dooft uit: fragiele democratie veranderd in autoritaire staat | opinie

In dit artikel:

Op 16 december ontvangt het Europees Parlement in Straatsburg de Sacharovprijs, de jaarlijkse onderscheiding voor verdedigers van mensenrechten en democratie. De dit jaar onderscheiden activisten kunnen zelf niet aanwezig zijn: journalist Andrzej Poczobut zit sinds 2021 vast in Wit‑Rusland, en de Georgische mediatrouw Mzia Amaglobeli is recent veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf wegens het vermeende slaan van een hoge politiefunctionaris tijdens pro‑democratiebetogingen.

De toekenning komt tegen de achtergrond van een snelle politieke ontsporing in Georgië. Nog op 15 december 2023 werd het land kandidaat‑lid van de EU — een stap die breed gedragen werd onder de bevolking — maar binnen een jaar beëindigde de regering in Tbilisi eenzijdig de toetredingsonderhandelingen. Dat leidde tot massale, sindsdien veelal dagelijkse protesten. De regeringspartij Georgische Droom, sinds 2012 aan de macht, is van een pro‑Europese koers omgeslagen richting Moskou. Rusland houdt sinds 2008 de deels afgescheiden regio’s Abchazië en Zuid‑Ossetië feitelijk bezet en oefent toenemende invloed uit op Georgië.

De afgelopen twee jaar verslechterde de situatie snel: oppositie wordt onderdrukt, onafhankelijke rechtspraak en persvrijheid zijn uitgehold, demonstranten krijgen te maken met traangas, politiegeweld en hoge straffen, en waarnemers noemden de recent gehouden parlementsverkiezingen frauduleus. De Europese Commissie concludeerde onlangs dat Georgië vooral nog in naam kandidaat is; oproepen vanuit Brussel om politieke gevangenen vrij te laten en hervormingen te hervatten stuitten op ongevoeligheid bij de regering. Het stuk is geschreven door oud‑redacteur Roeland Sprey.