Essees Eeltsje Hettinga: swalkje tusken taal en wrâld

In dit artikel:

Eeltsje Hettinga (1955) opent zijn nieuwe bundel "M" met een persoonlijk essay waarin hij reflecteert op zijn jeugd als broer van de dichter Tsjêbbe Hettinga, die geleidelijk doof werd en tijdens Eeltsje's leven een belangrijke poëtische invloed en bron van zorg was. Het verhaal van hun moeder, die zichzelf in 1971 verdronk, vormt een centrale tragedie in zijn leven en motiveerde hem om naar Amerika te vertrekken, waar hij begon met poëzie schrijven.

In zijn eerdere werken, zoals "Akten fan winter" en "Dwingehôf", legt hij een duistere, autobiografische lyriek tentoon die verder gaat dan de mythologisering van zijn broer. Later in zijn schrijven bewondert Eeltsje de poëzie van zogenaamde ‘poète maudit’-dichters en poets de maatschappelijke context van hun werk op. Temas van geweld en cultuurverschuiving worden ook belicht door Hettinga, met verwijzingen naar invloedrijke figuren zoals Paul Celan en Hans Faverey, die de spanningen tussen taal en werkelijkheid onderzoeken.

Nieuwe teksten in de bundel getuigen van zijn fascinatie voor de sociale functie van poëzie, en hoewel hij zich voorheen op een autonome literatuur richtte, zoekt hij nu naar manieren om de maatschappij en haar tegenstellingen te reflecteren. Deze benadering heeft hem zelfs de Gysbert Japicxprijs opgeleverd in 2021.

De bundel bevat ook diverse essays over literaire thema’s en vertalingen van Rainer Maria Rilke, net als een kritische beschouwing van de 'chinoiserie' in de Friese poëzie—een trend die Hettinga eerder samen met Eric Hoekstra verkende. Uiteindelijk laat de bundel een schrijver zien die zich beweegt tussen taal en wereld, waarbij hij de kracht van literatuur als middel om de concrete werkelijkheid te verbeelden benadrukt. Eeltsje Hettinga's "M", uitgegeven door Warkum, kost €17,50.