Er is een fundamentele mismatch op de woningmarkt. 'In stuolledûns en minsken sitte ferkeard'
In dit artikel:
ABN Amro waarschuwt dat de Nederlandse woningvoorraad niet aansluit op de toekomstige vraag: er zijn te veel eengezinswoningen en te weinig woningen voor alleenstaanden en ouderen. Op dit moment bestaat ruim 60% van de 8,3 miljoen huizen uit eengezinswoningen (ongeveer 5,2 miljoen), terwijl slechts 2,6 miljoen gezinnen daar in wonen. Daardoor ontstaat volgens de bank een “fundamentele mismatch” tussen wat gebouwd wordt en wat de samenleving nodig heeft. Tegelijkertijd blijven ontwikkelaars doorgaan met het bijbouwen van eengezinswoningen: tot 2050 komen er nog circa 270.000 bij. Bovendien zullen door het overlijden van de babyboomgeneratie zo’n 900.000 woningen op de markt komen, wat risico’s op leegstand en waardedaling vergroot als er geen andere woningen klaarstaan voor doorstroming.
Als tegenvoorbeeld werkt ontwikkelaar Paiva in Grou aan een gemengde woonwijk op het Halbertsmaterrein: 185 woningen met een mix van 47 appartementen, 33 levensloopbestendige woningen, 15 vrijstaande huizen, 18 twee-onder-een-kap, 56 hoekrijwoningen en 16 sociale huurwoningen. Projectleider Wiebren Bergsma pleit voor kleinere en meer diverse woningtypen per project, omdat dat de verkoop versnelt en prijzen kan drukken, en omdat het ruimte creëert voor andere huishoudens wanneer ouderen naar passende woningen verhuizen.
De Friese NVM-voorzitter Berend Wijmenga onderschrijft dat er te weinig geschikte woningen voor ouderen worden gebouwd, maar wijst ook op een psychologisch en financieel aspect: veel ouderen hebben hun huis afbetaald en voelen geen prikkel om te verhuizen naar een appartement tenzij het duidelijk beter en aantrekkelijker is. Volgens hem is het daarom essentieel dat ontwikkelaars en overheden samen woningen ontwerpen die ouderen daadwerkelijk willen betrekken; dat bevordert doorstroom en benutting van vrijgekomen eengezinswoningen door starters en gezinnen.
Kortom: demografische verandering — waaronder een verdubbeling van eenpersoonshuishoudens en de aanstaande uitstroom van babyboomwoningen — vraagt om een koerswijziging in bouwbeleid en projectontwikkeling. Anders dreigen op termijn leegstand en prijsdruk in delen van de markt. Beleidsmaatregelen, stimuleringsprikkels voor levensloopbestendige bouw en gerichte planning kunnen de transitie naar een evenwichtiger woningaanbod bespoedigen.