Er gebeurt dus veel in uw hoofd voordat en terwijl u uw krant leest | opinie
In dit artikel:
Johan Cruijffs gedachte dat er soms eerst iets moet gebeuren voordat er iets gebeurt vormt het vertrekpunt voor een geschiedenisdocent van het Lauwers College in Buitenpost. Hendrik Atze van Doezum beschrijft hoe zijn vmbo-examenklas de afgelopen week ineens anders naar de actualiteit begint te kijken: leerlingen gaan verbanden zien tussen krantenartikelen en de examenstof, begrijpen meer en praten erover.
Van Doezum wijst erop dat lezen en begrijpen niet vanzelf gaan: onderzoek toont aan dat je rond de 95 procent van de woorden moet kennen om een tekst goed te volgen. In de klas blijkt dat voorkennis cruciaal is — kinderen koppelen nieuwe informatie aan wat ze al weten — en die verschillen in kennis ontstaan vaak al vóór de basisschool. Praktische voorbeelden uit zijn les illustreren dat: woorden als versnipperd of beargumenteer kunnen struikelblokken zijn, en het tonen van een kaart verheldert hoe Duitsland in een tweefrontenoorlog terechtkwam.
Met het eindexamen in zicht (start in mei) geeft hij een ogenschijnlijk eenvoudige opdracht die tegelijk uitdagend is: leerlingen moeten zoveel mogelijk onderwerpen uit de examenstof herkennen in actuele krantenartikelen. De stof bestrijkt Nederlandse staatsinrichting, grondwet, rechtsstaat, kiesrecht, arbeidstijd en de twintigste eeuw tot 2008 — onderwerpen die nog steeds terugkomen in het nieuws. Zo valt een euroteken te koppelen aan de invoering van de euro in 2002, reclames wijzen op consumptiegedrag en wereldwijde conflicten sluiten aan bij eerder behandeld oorlogsgeweld.
De oefening haalt geschiedenis uit het verleden en plaatst die midden in het heden. Aanvankelijk doen leerlingen het omdat het moet, maar door te zien hoe elementen samenhangen raken ze geïnteresseerd: ze herkennen, discussiëren en lachen om verbanden. Voor de docent is dat het teken dat ze zowel klaar zijn voor het examen als voor de volgende stap. Uiteindelijk geldt, vrij naar Cruijff, dat inzicht pas komt als je het echt begrijpt.