Eppie Dam mijde drege saken net, mar bewarre in lichtfuottige styl | column Pieter de Groot

In dit artikel:

Eppie Dam heeft in de afgelopen halve eeuw een grote stempel gedrukt op de Friese literatuur, en dit stukje blikt terug op zijn vroege doorbraak. Zijn naam verscheen al in september 1973 in de eerste Lyrische Courant, waar zijn werk anoniem werd beoordeeld. In januari 1974 won de toen 20-jarige Dam al meteen de eerste prijs met het Nederlandstalige gedicht *Psalm 151*. Kort daarna bleek dat hij ook in het Frysk uitblonk: met het verhaal *In apel fan ljocht* kreeg hij de Rely Jorritsmapriis, waarbij de jury zijn volwassen en overtuigende stijl prees.

De auteur van het artikel herinnert zich bovendien hoe Dam betrokken raakte bij het jeugdtijdschrift *de Strikel*, in een periode dat het blad financieel wankelde. Dam werd gevraagd om een jaar lang elke maand een verhaal voor kinderen te schrijven, terwijl illustrator Ies Spreekmeester voor de tekeningen zorgde. Dat deed hij zorgvuldig en kritisch: hij overlegde telkens uitgebreid over tekst en beeld en keek scherp naar taalgebruik, vooral als woorden voor kinderen te moeilijk of te stijf waren.

Daarmee speelde Dam een belangrijke rol in het toegankelijk maken van het Fries voor jonge lezers. Hij verzette zich tegen al te strenge taalregels en maakte boeken voor bijna alle leeftijden, van peuters tot tieners, zonder moeilijke thema’s te schuwen. Zijn werk hielp volgens het artikel mee om latere Friese kinder- en jeugdauteurs een pad te banen. Voor veel lezers zijn zijn boeken nog altijd onderdeel van de jeugdherinnering, ook omdat ze licht en speels blijven, zelfs wanneer ze over zwaardere onderwerpen gaan.