Ellie (76) schreef geschiedenis met het eerste homohuwelijk van Leeuwarden. 'Ik dacht dat het een 1 aprilgrap was'
In dit artikel:
Ellie Volp (76) en Martha Jorna waren het eerste homopaar dat officieel in Leeuwarden in het huwelijksbootje stapte. Hun relatie begon in 1999 toen Ellie, die toen nog getrouwd was met een man, voorzichtig een COC-bijeenkomst en later café Bar Incognito bezocht. Daar zag ze Martha zitten; er was meteen een klik. Ellie had jarenlang haar gevoelens voor vrouwen onderdrukt en leefde sinds 1972 in een traditioneel huwelijk, waaruit twee kinderen werden geboren. Uiteindelijk vertelde ze eerlijk aan haar man dat ze op vrouwen viel; zijn reactie van opluchting — hij dacht aanvankelijk dat zij ernstig ziek was — was pijnlijk maar leidde ook tot acceptatie en steun: hij spoorde haar aan Martha nogmaals te ontmoeten en bracht haar zelfs heen en weer.
De relatie met Martha betekende voor Ellie een gevoel van bevrijding. Het huwelijk met haar man liep stuk, en na een periode van voorzichtigheid en nadenken besloten Ellie en Martha in Leeuwarden een geregistreerd partnerschap aan te gaan toen ze daar naartoe verhuisde in 1999. Toen het homohuwelijk in Nederland per 2001 werd erkend, drong Ellie erop aan dat zij en Martha zouden trouwen. Op 3 mei 2001 traden ze in het huwelijk; het paar ontdekte achteraf dat ze het eerste stel in Leeuwarden waren dat zo officieel trouwde. De ceremonie trok veel aandacht van radio, tv en kranten.
De beslissing had ook impact op de familie. Ellies zoon reageerde redelijk nuchter, haar dochter had in het begin meer moeite — vooral uit angst moeder kwijt te raken — maar uiteindelijk leidde de situatie tot verzoening, mede doordat Martha ondersteunend en troostend optrad. Ondanks dat Ellie zelden openlijke vijandigheid ondervond, bleef ze aanvankelijk terughoudend in het openbaar PDA te tonen uit vrees voor reacties. Ze reflecteert op veranderende tolerantieniveaus: soms lijkt acceptatie groter, maar ze ervaart dat de houding ten opzichte van lhbtq+-mensen fluctueert.
Martha overleed veertien jaar geleden aan de gevolgen van vasculaire dementie; Ellie herinnert zich dat Martha tot het eind wist wie zij was en haar telkens begroette als “mijn grote liefde”. Het verlies blijft intens, maar de herinneringen blijven levendig — van hun woonboot in Friesland tot de humoristische kleine eigenaardigheden waar Ellie nog regelmatig om lacht.
Tegenwoordig woont Ellie terug in Schagen, dichter bij familie. Ze is actief in vrijwilligerswerk en bestuurstaken en speelt een prominente rol bij de roze schakel in Schagen, een ontmoetingsplek voor de lhbtqi+-gemeenschap. Haar huis draagt zichtbaar een welkomsboodschap en een regenboogvlag; bewust, zodat gesprekken ontstaan en zij haar verhaal kan delen. Voor Ellie is het belangrijk anderen te helpen die worstelen met uitkomen, omdat ze zelf weet hoe bevrijdend die stap kan zijn. Haar levensverhaal combineert persoonlijke liefde, maatschappelijke verandering en blijvende inzet voor acceptatie.