Elf bedrijven in Friesland mogen schadelijke stoffen lozen in Waddenzee. Controle op vergunningen loopt achter
In dit artikel:
Rijkswaterstaat houdt slecht toezicht op vergunningen voor lozingen in Nederlandse oppervlaktewateren, stelt de Algemene Rekenkamer. Uit het rapport blijkt dat controles achterlopen en dat veel vergunningen niet up-to-date zijn, terwijl Europese regels vereisen dat de chemische toestand van het water in 2027 op orde moet zijn — een doel dat Nederland volgens de Rekenkamer zeer waarschijnlijk niet haalt.
Nationaal zijn er 727 lozingsvergunningen voor rijkswateren zoals de Noordzee, het IJsselmeer en de Waddenzee. Rijkswaterstaat wil deze vergunningen normaliter elke acht jaar herzien, maar het tempo is te laag. De controle van 211 prioritaire, sterk milieubelastende bedrijven zou in 2023 zijn afgerond; in september 2025 waren daarvan slechts 175 gecontroleerd, in januari 2026 180. Van de overige 516 ‘gewone’ vergunninghouders waren er in januari nog maar 136 opnieuw beoordeeld. Bij ongeveer een kwart van de hercontrolede vergunningen bleek aanpassing nodig, vaak omdat nieuwe technieken lozingen verder kunnen beperken.
Specifiek in Friesland mogen vanaf elf locaties stoffen in de Waddenzee worden geloosd: onder meer bedrijven in de Harlinger industriehaven, defensieterreinen op de Vliehors en Marnewaard en rwzi’s op de Waddeneilanden. De LC vroeg Rijkswaterstaat of deze vergunningen zijn gecheckt; daar was nog geen antwoord. In de Waddenzee worden te hoge concentraties van schadelijke stoffen gevonden, zoals kwik, PFOS en PAK’s.
De Rekenkamer wijst ook op gebrekkige gegevensvoorziening: Rijkswaterstaat kan van bijna de helft van de vergunningen niet zeggen wanneer ze voor het laatst zijn bekeken en heeft geen centraal systeem met alle relevante informatie. De (voormalig) minister van Infrastructuur en Waterstaat erkent het probleem, wil een uniform registratiesysteem en extra deskundigen aannemen. Met die schaalvergroting streeft Rijkswaterstaat ernaar de 211 grote bedrijven uiterlijk eind 2027 gecontroleerd te hebben; voor de overige vergunningen is de planning eind 2033.