Eindelijk zijn ze PRO'ers, zeggen politici Habtamu de Hoop (28) en Christa Oosterbaan (49)
In dit artikel:
Op zaterdag wordt in Den Bosch Progressief Nederland (PRO) officieel opgericht, de opvolger van GroenLinks en de Partij van de Arbeid. Twee opvallende aanwezigen zijn Tweede Kamerlid Habtamu de Hoop (28) en PvdA-statenlid Christa Oosterbaan (49): beiden reisden vanuit Friesland naar de oprichtingsbijeenkomst, maar hun wegen naar die dag waren verschillend. De Hoop geldt al langere tijd als het jonge gezicht van de fusiebeweging in Den Haag; Oosterbaan worstelde met twijfels na een ruzieachtig congres, maar besloot toch bij de nieuwe partij te blijven.
De aanleiding voor de versnelde fusie is deels praktisch: sinds oktober 2023 werken PvdA en GroenLinks in één Tweede Kamerfractie en bij de meest recente gemeenteraadsverkiezingen stonden ze als één kaartje op de stembiljetten. Tegelijk was de uitslag pijnlijk: samen boekten de partijen hun slechtste score ooit, met halvering van zetels op sommige plekken en verlies van belangrijke posities, zoals in Heerenveen waar de PvdA sinds 1946 niet meer de grootste is en voor het eerst niet in het college zit. Lokale samenvoegingen liepen bovendien uiteen, waardoor op veel plaatsen verschillende combinaties op het stembiljet verschenen en kiezers mogelijk werden verward.
Die teleurstelling leidde tot emotionele reacties; Oosterbaan typte na de uitslag dat ze zich verslagen voelde maar snel weer besloot te blijven vechten voor de zaak: "Ik ga niet weglopen. Voor deze club wil ik blijven knokken." De Hoop, die publiekelijk eerder al pleitte voor een nieuwe partij — hij noemde vorig jaar dat het "tijd voor een nieuwe politieke partij" was — heeft die overgang actief aangemoedigd en fungeert inmiddels als een van de herkenbare gezichten van PRO. Bij de naamsbekendmaking in maart stond hij prominent op het podium en deze week werd hij in de Tweede Kamer voor het eerst aangekondigd als spreker 'namens Pro'.
Organisatorisch zitten de partijen nog in een overgangsfase: op provinciaal niveau vergaderen PvdA en GroenLinks in Fryslân nog als twee fracties en stemmen voorlopig apart, omdat leden bij de gemeenteraadsverkiezingen individuele mandaten kregen. Komend jaar verschijnt Pro Fryslân op het stembiljet. De partijleiding ziet de fusie als een kans om een brede volksbeweging te worden die antwoord geeft op de opkomst van populisme en ongelijkheid, en die opkomt voor betaalbare woningen, goed openbaar vervoer en bescherming van publieke voorzieningen. De Hoop benadrukt dat de partij vooral wil opkomen voor "gewone mensen" die de rekening van het huidige beleid dreigen te betalen.
De uitdaging is helder: PRO moet het vertrouwen van kiezers terugwinnen en duidelijk maken waarvoor de nieuwe titel staat. Lokaal wezen vertegenwoordigers als Sybrig Sytsma en Marianne Poelman volgens De Hoop voorbeelden aan van inzet die door moet gaan. Oosterbaan ziet de opdracht als het zichtbaar maken van PRO's bredere aantrekkingskracht in Friesland en daarbuiten, zodat de partij bij de volgende provinciale verkiezingen een serieuze kandidaat wordt om kiezers aan zich te binden.