Eigenaar vervallen Vijverzathe en gemeente Leeuwarden in patstelling: 'Jullie hebben hier niks te zoeken'
In dit artikel:
De monumentale boerderij Vijverzathe in Jelsum is al jaren het toneel van een conflict tussen eigenaar Thomas en de gemeente Leeuwarden. Thomas kocht het rijksmonument in 2016 met de droom er zelf te gaan wonen en het complex te restaureren, maar stuitte op grote problemen. De nabijheid van Vliegbasis Leeuwarden, waar straaljagers opstijgen, maakt nieuwbouw onmogelijk en remt herbestemmingsplannen. Bovendien is de staat van het pand ernstig: houtrot, verrotte vloeren en een kapot dak leiden tot flinke achterstallige onderhoudskosten, die Thomas deels zelf uitvoert.
De gemeente verwijt hem onvoldoende onderhoud en legt sinds eind 2023 meerdere dwangsommen op die kunnen oplopen tot ruim 145.000 euro, evenals boetes voor illegale werkzaamheden zoals het vervangen van vloeren en het kappen van monumentale bomen. Ambtenaren hebben zonder toestemming inspecties uitgevoerd, wat eind februari 2025 leidde tot een verhit confrontatiemoment waarbij de politie moest worden ingeschakeld. Thomas kreeg bovendien een tijdelijk toegangsbod tot het gemeentehuis vanwege deze incidenten.
Ondanks dat Thomas in 2024 een uitgebreid conceptplan indiende om Vijverzathe te transformeren tot een locatie voor zorgactiviteiten, welzijn en vergaderingen, blijft de gemeente terughoudend. Zij verlangt eerst dat het onderhoud in orde wordt gemaakt voordat het plan verder behandeld wordt. Ondertussen groeit het verval door gebrek aan duidelijkheid en acceptabele toekomstperspectieven.
De situatie escaleerde in september 2024 ook door vernielingen van jongeren, waarbij zwaar materiële schade ontstond. Vier erfgoedstichtingen spraken hun zorg uit en drongen bij de gemeente aan op strenger optreden tegen Thomas. Wethouder Hein de Haan bevestigde tijdens de gemeenteraad dat de gemeente dwangsommen heeft opgelegd en een aangifte voorbereidt.
Thomas voelt zich door de gemeente belemmerd en onterecht behandeld, vooral vanwege het gebrek aan open communicatie en het weigeren van overleg, mede door zijn gebouwontzegging. Hij noemt het dossier een “langlopende soap” waarin zijn plannen steeds worden tegengewerkt. Hoewel hij voorlopig niet in Vijverzathe kan wonen, staat de verkoop inmiddels open voor serieuze geïnteresseerden. Hij blijft echter vechten voor een herbestemming en hoopt dat het gesprek alsnog mogelijk wordt, al zal dat waarschijnlijk digitaal moeten plaatsvinden. De toekomst van dit rijksmonument blijft onzeker, met grote financiële, juridische en emotionele gevolgen voor de eigenaar.