Eigen risico stijgt met 75 euro. Antje uit Leeuwarden: 'Jeetje, gaat het alweer omhoog?'

In dit artikel:

Het eigen risico in de zorg gaat per 2028 omhoog met 75 euro naar 460 euro per jaar, en er wordt een plafond van 150 euro per behandeling ingevoerd zodat patiënten niet ineens het hele bedrag hoeven op te hoesten. Die maatregel, aangekondigd in Den Haag, stuit op bezorgdheid in Friesland waar patiënten, zorgbestuurders en een zorgverzekeraar verschillend reageren.

In het Frisius MC in Leeuwarden wacht het echtpaar Antje en Harry Houtsma op een onverwachte cardioversie. Voor Antje maakt de aangekondigde verhoging direct indruk: zij vraagt zich hardop af hoe mensen met minder geld dit moeten ophoesten. Zij onderschrijft wel het idee dat er meer op preventie en een gezondere leefstijl ingezet zou moeten worden om zorgvraag te verminderen.

Bestuursvoorzitter Erica Schaper van het Frisius MC sluit daarbij aan en pleit voor een bredere aanpak: niet alleen meer focus op preventie, maar ook betalen voor gezondheid in plaats van uitsluitend voor behandeling. Schaper wil een fundamentele herziening van het zorgstelsel en een eerlijk gesprek met de samenleving over welke zorg realistisch en gerechtvaardigd is. Tegelijk waarschuwt zij dat een te hoog eigen risico de toegankelijkheid schaadt en gezondheidsverschillen kan vergroten, ook al kunnen toelages voor lage inkomens dat deels compenseren.

Peter Visch, bestuurder van Thuiszorg Het Friese Land, noemt de maatregel een “luie bezuiniging”. Hij betwist dat geld of personeel de kernproblemen vormen — in Friesland werkt veel van de bevolking in de zorg — en wijst op het grotere vraagstuk van organisatie en samenwerking tussen instellingen. Volgens Visch ondermijnen bezuinigingen op huishoudelijke hulp en invoering van eigen bijdragen voor wijkverpleging juist preventieve functies; die hulpverleners zijn immers de ogen in de wijk die grotere problemen kunnen voorkomen.

Zorgverzekeraar De Friesland benadrukt dat veel uitwerking nog onduidelijk is en wil meer tijd voor analyse. Technische kwesties, zoals hoe het maximeren per behandeling werkt bij later ingestuurde rekeningen, moeten worden uitgewerkt. Ook waarschuwt de verzekeraar dat het effect op zorgvraag onvoorspelbaar is: het kan remmend werken, maar een per-behandeling plafond kan ook eerder tot keuzes voor zorg leiden.

Samengevat roept de voorgenomen stijging van het eigen risico vragen op over toegankelijkheid, preventie en hoe maatregelen in de praktijk uitpakken; veel hangt af van de precieze regelgeving en aanvullende compenserende maatregelen voor kwetsbare groepen.