Een vuurwerkloze jaarwisseling zonder goed geregelde handhaving is een utopie

In dit artikel:

De Raad van State waarschuwt dat de nieuwe, aangescherpte vuurwerkwet met vrijstellingen voor georganiseerde vuurwerkverenigingen niet goed handhaafbaar is, en dat dat het hele vuurwerkverbod in gevaar kan brengen. De wet (een initiatief van Jesse Klaver en Esther Ouwehand, met een VVD-amendement dat ontheffingen voor verenigingen mogelijk maakt) moet vanaf dit jaar leiden tot veel minder particulier afsteken; de komende jaarwisseling wordt daarbij als toetsmoment gezien.

De RvS noemt drie hoofdproblemen. Ten eerste ontbreekt in de wet een duidelijke norm voor de afstand tussen publiek en het afsteken; dat wordt nu aan burgemeesters overgelaten, terwijl de raad vindt dat zij meer concrete kaders nodig hebben. Ten tweede hoeft een aanvragende vereniging geen binding te hebben met de gemeente, wat ruimte laat voor landelijke clubs die in meerdere gemeenten aanvragen indienen en zo gunstige plekken opzoeken. Ten derde ligt de handhaving bij gemeenten, maar gemeentelijke boa’s zijn rond oud en nieuw vaak terughoudend om te handhaven vanwege gevaarlijke situaties, wat de controle op ontheffingen bemoeilijkt.

De RvS vraagt zich daarom af of ook het algemene vuurwerkverbod goed gehandhaafd kan worden, zeker omdat consumenten eerder al verboden vuurwerk in het buitenland kochten. Hoewel Klaver en Ouwehand verwachten dat georganiseerde lokale shows de vraag verminderen — en eerdere tijdelijke verboden tijdens corona geen toename van illegaal import lieten zien — is de Raad sceptisch.

Advies: de knelpunten in de ontheffingsregeling moeten ruim vóór de volgende jaarwisseling worden aangepakt. Zonder een helder en realistisch handhavingsplan dreigt een algeheel verbod op vuurwerk te mislukken; lokale initiatieven zoals carbidschieten kunnen beter functioneren als alternatief dan uitsluitend professionele shows.