Een voorproefje op Koningsdag in Dokkum met lekkers uit de regio
In dit artikel:
Maandag tijdens Koningsdag bezoeken koning en koningin Dokkum; op De Zijl presenteren lokale boeren, vissers en koks streekproducten. Het artikel doet een voorproefje langs enkele producenten in Noardeast-Fryslân en belicht zowel hedendaagse ondernemingszin als historische en ecologische context.
Garnalenvisser Johan Seepma staat op de markt met gepelde garnalen. De vangsten in de noordelijke kustwateren en de Duitse bocht zijn momenteel groot en, ondanks hoge dieselkosten, blijft garnalenvangst relatief rendabel. Seepma vist zelf niet langer op garnalen: zijn kotter OL5 werd omgebouwd tot krabbenkotter ZK44; bruine zeekrabben vinden makkelijk afzet in Azië en soms worden ook Noordzeekreeften gevangen. De visserij in de regio heeft zich ontwikkeld: waar vroeger seizoensgewijs op platvis en kabeljauw werd gevist, is er nu veel wadvissen op garnaal – vaak MSC-gecertificeerd en volgens de vissers met aandacht voor bijvangst en biodiversiteit.
De regio draagt ook een zwaar maritiem verleden: bij Peazens‑Moddergat herinnert een eenvoudig stenen monument aan de ramp van 6 maart 1883, toen tijdens een storm 121 vissers omkwamen. Vóór moderne havens en sleepboten lagen schepen vaak op de rede en werd vis over het slik met karren naar land gebracht.
Op het land laten boeren zien hoe zij inspelen op duurzaamheid en lokale afzet. Bianca van der Bos van boerderij ’t Witmonnikshuys (Holwert) experimenteerde vorig jaar met vijf hectare naakte haver als alternatief voor rijst en als bodemverbeterend wisselgewas. Naakte haver heeft een gemakkelijk te verwijderen vliesje en levert een voedzaam product met een rol in regeneratieve landbouw: het verbetert bodemleven maar geeft lagere opbrengsten dan gangbare tarwe, waardoor investeringen en risico’s voor de boer bestaan. Voorafbestellingen via zogenaamde crowdfarming en een eigen kookboek helpen de markt te vinden.
Op zondag 26 april organiseert Boerderij Van Fûgelsang in Jannum een open dag en boerenmarkt met deelnemers uit de omgeving (palingroker, biologisch-dynamische akkerbouwers, imker, en producten van de Kroodsma‑boerderij zoals ijs, kaas en vlees). De Kroodsma’s boerden biologisch om natuurwaarden te ondersteunen en schakelden deels over op Jersey‑koeien vanwege uitstootgrenzen (fosfaatrechten): kleinere koeien geven minder emissie en relatief meer vet en eiwit. Een deel van de melk wordt op de boerderij verwerkt; een klein winkeltje opent binnenkort.
Even verderop bij Fogelsanghstate melkt familie Roorda eveneens Jersey’s voor biologisch zuivel en verkoopt vlees uit eigen stal. In Ie draait streekwinkel It Aldemolkfabryk kleinschalige productie van koolzaadolie en huttentutolie en toont lokale zaden, aardappelrassen en verhalen van de makers.
Slager Menno Hoekstra in Anjum slacht wekelijks zo’n twaalf tot vijftien koeien en levert vlees aan winkel en horeca; hij geeft de voorkeur aan kruisingen met meer vleestrand, maar verwerkt ook Holstein en Black Angus. Zijn Friese droge worsten zijn regionaal geroemd; speciaal voor Koningsdag maakte hij een bierworst samen met brouwerij Bonifatius.
Samen vormen deze producenten een keten die probeert korter en duurzamer te zijn: van zee tot weide tot winkel. Hun aanbod en verhalen zullen tijdens Koningsdag zichtbaar zijn voor de bezoekers en het koningspaar, en illustreren hoe Noord‑Friese visserij en landbouw zich aanpassen aan markt, regelgeving en ecologische uitdagingen.