Een uit de hand gelopen schoolpleinspel

In dit artikel:

Op het museumplein observeert columnist Gerard Wolters hoe groepsdynamiek van kinderen een spiegel vormt voor volwassenen: in elke groep ontstaan leiders, volgers, pleasers, eenzamen en ruziezoekers. Hij beschrijft twee schoolklassen met duidelijk verschillende machtsverhoudingen — een klas onder gezag van een sigaarrokende leerkracht en een andere waar drie kinderen de rollen van leiders op zich nemen (een stoere jongen, een manipulerend meisje en een dwingend meisje). Zulke rolpatronen zie je volgens Wolters terug in cafés, op voetbaltribunes en op de werkvloer; ze worden soms versterkt door trainingen, maar kunnen ook misbruikt worden.

Wolters linkt die observatie aan de Netflix-documentaire Inside the Manosphere van Louis Theroux (sinds maart beschikbaar). Theroux richt zich op online gemeenschappen — forums, websites en sociale media — waarin ideeën over mannelijkheid en gender centraal staan. De documentaire legt volgens hem bloot hoe sommige mannelijke influencers vrouwen kleineren en jonge volgers aanzetten tot schadelijk gedrag. Dat publiekelijk aan de kaak stellen noemt Wolters noodzakelijk: zulke “toxische manfluencers” verdienen kritiek en ontmaskering.

Tegelijkertijd waarschuwt hij dat het fenomeen niet alleen het product is van beeldschermen en internet; het is in wezen een geëscaleerd schoolpleingedrag waarbij de “baas” van de groep altijd bestreden moet worden, hetzij door binnen de groep tegenwicht te bieden, hetzij door buitenstaanders die de kwaadaardige praktijken ontkrachten. Theroux vervult die rol van buitenstaander door in klare taal die praktijken te tonen en te veroordelen. Wolters prijst het confronterende karakter van de documentaire en pleit ervoor zulke kwesties vaker aan te kaarten — want de wortel van het probleem begint vaak op het schoolplein.