Een halfuur winkelen op de markt en we hebben een Cobra 20 in handen. Zo simpel is het om aan gevaarlijk zwaar vuurwerk te komen in Tsjechië
In dit artikel:
In Cheb, een Tsjechisch grensstadje, ligt de Asia Dragon Bazar: een markt met tientallen kramen waar naast namaakkleding en speelgoed ook steekwapens en zwaar illegaal vuurwerk vrijelijk wordt aangeboden. Een LC-team kocht er zonder veel moeite meerdere gevaarlijke knallers — van DumBum-staven tot complete “Super Cobra 20” dynamietachtige staven — die in Nederland strikt verboden zijn en in hun kracht overeenkomen met meerdere handgranaten.
De verkopers, veelal van Vietnamese afkomst en al decennia actief in de regio, bedienen vooral buitenlandse kopers. Videovlogs en sociale media trokken in recente jaren extra aandacht: influencers filmen en prijzen de kramen aan, wat Nederlandstalige klanten naar Cheb voert. De markt ligt net buiten de historische stad en is eenvoudig in een werkdag bereikbaar vanuit Noord-Nederland; grenscontroles blijken tijdens de terugrit minimaal, waardoor het smokkelen van aangekocht vuurwerk naar huis praktisch zonder hindernissen kan plaatsvinden.
Wat het team aantrof: vuurwerk van categorie F3 en zelfs F4 — de zwaarste klasse, bedoeld voor professionele pyrotechnici — lag gewoon onder handbereik. Een Super Cobra 20, met op het etiket ongeveer 200 gram flitskruit (vergelijkbaar met vier handgranaten), werd zonder vergunning en voor om en nabij 65 euro verkocht. Bij een andere handelaar werden meerdere DumBum-staven aangereikt en zelfs in een jas gestopt. In een groot magazijn achter de winkel van de grootste handelaar, bijgenaamd Toni (echte naam Tuane), lagen honderden typen potten, pijlen, mortieren en ‘6 inch shells’ opgeslagen zonder brandveilige voorzieningen: geen sprinklers, geen brandblussers, losse plafondplaten en volle stellingen. Prijzen varieerden van tientallen tot duizenden euro’s; Toni zegt dat Nederlanders soms voor duizenden euro’s tegelijk inkopen.
Lokale handhaving staat onder druk en de situatie is versnipperd. In de stad zelf is het afsteken van vuurwerk verboden en een jonge agent uit Cheb benadrukt dat Tsjechen over het algemeen geen vuurwerkfans zijn. De Asia Dragon Bazar ligt echter buiten de directe jurisdictie van de stadsagenten, en inspecties door de politie blijken zich vooral te beperken tot winkelruimtes — minder naar achterkamertjes of magazijnen. Het Tsjechische ministerie van Justitie werkt aan aanscherping: vanaf 1 december 2025 mogen marktkramen alleen nog kinderspeelgoedvuurwerk (sterretjes e.d.) verkopen; F3-artikelen worden vanaf juli 2026 alleen via gespecialiseerde winkels aan 21-plussers verhandeld. Ondanks die plannen blijft veel zwaar vuurwerk op markten en via contactpersonen onder de toonbank verkrijgbaar.
De dreiging reikt verder dan illegaal plezier aan beide zijden van de grens. In Nederland worden zware Cobra-achtige knallers herhaaldelijk gebruikt bij geweldsincidenten en aanslagen: ramen worden uit elkaar gereten, deuren beschadigd, en buurtbewoners riskeren gevaarlijke explosies. Bezit alleen al kan leiden tot strafrechtelijke maatregelen; gebruik of inzet bij misdrijven heeft zwaardere consequenties. Bovendien veroorzaakt vuurwerk overlast voor huisdieren, wat ook een belangrijke motivatie is voor Tsjechische beleidsdiscussies over verdere beperkingen.
De reportage illustreert hoe eenvoudig het is om in grensstreken aan krachtig, illegaal vuurwerk te komen: open verkoop, ondoorzichtige vergunningen in enkele verkooppunten, promotie via sociale media en slap toezicht bij grensovergangen maken de handel lucratief en mobiel. De verkopers beweren vaak dat zij werken binnen de wet of dat vergunningen geregeld kunnen worden; tegelijk tonen de praktijken (verkopen onder de toonbank, opslag zonder veiligheidsmaatregelen) het tegendeel.
Kort samengevat: de Asia Dragon Bazar in Cheb functioneert als een makkelijk toegankelijke bron van zwaar vuurwerk voor Nederlandse kopers, met substantiële risico’s voor openbare veiligheid en de schijnbare ineffectiviteit van grens- en lokale controles. Tsjechische wetgevers willen de verkoop aan banden leggen, maar zolang handhaving en grenscontroles beperkt blijven, blijft de aanvoer naar Nederland en misbruik voor criminele doeleinden een reëel probleem.
Achtergrond over categorieën (context): in Nederland zijn vuurwerkgroepen ingedeeld van F1 (licht) tot F4 (professioneel). F3 en F4 zijn voor particulieren verboden; F4 is uitsluitend voor gecertificeerde professionals en bevat de krachtigste effecten zoals zware mortieren en grote knalvuurwerkstaven die in Cheb eenvoudig te verkrijgen bleken.