Drugsfamilie uit Sneek: de avonturen van 'coke-ome' Jan (83) en z'n neefjes

In dit artikel:

Jan van R. (83) uit Sneek — door bekenden aangeduid als de ‘coke-opa’ — staat terecht wegens zijn vermeende rol in het opzetten van zeilboottransporten voor cocaïne. Van R. zat al ongeveer dertig jaar vast uit een eerdere drugszaak en smeekte de rechter in het najaar van 2024 nog: „Help mij. Anders wordt het mijn laatste kerst.” Hij kampt met hartklachten en vreest de gevangenis niet levend te verlaten. Voor zijn aandeel in de zaak Paddock hangt hem nu mogelijk nog een extra straf van circa 2,5 jaar boven het hoofd.

Het onderzoek Paddock begon na een tip op 20 januari 2022 bij het Team Criminele Inlichtingen. De politie plaatste een peilbaken onder het zeilschip Aeolus in de Portugese kustplaats Albufeira en legde gesprekken en reisbewegingen van betrokkenen vast. Uit de reconstructie van de politie blijkt een samenhangend netwerk van familieleden en vrienden uit Sneek: Jan, zijn achterneef Nick (34), diens familieleden (onder wie Johnny en Andy) en diverse tussenpersonen en schippers (onder meer Michel, Ricardo, Ulbe, Tayfun en anderen).

Tussen juni 2022 en voorjaar 2024 volgen meerdere zeereizen, vluchten naar Suriname en logistieke voorbereidingen die volgens justitie duiden op pogingen om cocaïne in Europa te krijgen. De Aeolus voer onder meer naar Spanje en de Canarische Eilanden; betrokkenen reisden herhaaldelijk naar Suriname en Colombia. Daarnaast staat in het dossier een zogenoemde ‘NN-boot’ die vermoedelijk drugs van Zuid-Amerika naar Europa had moeten brengen. Ook werd besloten een zeiljacht, de Favorita (op Curaçao), aan te schaffen; die aankoop in oktober 2023 werd bemiddeld door Tayfun en betaalde een Duitse onderneming 130.000 euro, maar justitie vermoedt een andere (contante) constructie.

De Favorita kende technisch tegenslag: zonnepanelen waaiden los, er ontstond kortsluiting en later faalde de startmotor. Bemanningsruzie en financiële problemen leidden tot reparaties en bevoorrading vanuit Nederland en Brazilië. Uiteindelijk liep de Favorita bij Venezuela op een koraalrif en zonk; bemanningsleden werden gered. De Aeolus ligt nog in Fuengirola en is door Spanje in beslag genomen. Of er daadwerkelijk succesvolle drugstransporten zijn voltooid, kan justitie niet harde bewijzen — veel is gebaseerd op afgeluisterde gesprekken, reisgegevens en bemanningsbewegingen.

Op 23 april 2024 startten grootschalige aanhoudingen. In totaal worden elf mannen verdacht van deelname aan een criminele organisatie en het voorbereiden van drugstransporten. Tien van hen, uitgezonderd Tayfun, maakten procesafspraken met het Openbaar Ministerie; de rechtbank in Zwolle beoordeelt op 17 juli of zij die afspraken accepteert. De zitting rond Paddock besloeg drie dagen; de uiteindelijke straffen en de vraag of de stelselmatige smokkel bewezen kan worden, moeten nog volgen.