Dragen van een fietshelm moet vrije keus zijn en blijven | opinie

In dit artikel:

In Frisius MC in Leeuwarden vond vorige week de twintigste Knuffelpoli plaats: tijdens vier ochtenden kregen ongeveer 1.600 kinderen uit groep 3 en 4 de kans om met hun “zieke” knuffel het ziekenhuis te verkennen. Op woensdag 15 april, diezelfde dag als de landelijke Dag van de Fietshelm, stond het thema fietsveiligheid centraal bij dit evenement. De Dag van de Fietshelm is een gezamenlijk initiatief van Artsen voor Veilig Fietsen, de Hersenstichting en het HersenStrijdfonds; bij de Knuffelpoli werkten ook het Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Fryslân (ROF) en Veilig Verkeer Nederland (VNN) mee.

Kees van Stijn van Fietsersbond Fryslân reageert kritisch op die focus op helmen. Hij stelt dat een helm geen ongelukken voorkomt en dat verantwoordelijkheid voor veiligheid primair bij andere weggebruikers en wegbeheerders ligt: volwassenen in steeds grotere, zwaardere auto’s en slecht ontworpen of slecht onderhouden wegen maken het verkeer onveiliger. Volgens hem leidt het verplichten van kwetsbaren om zichzelf te beschermen tot “victim blaming” — het neerleggen van de schuld bij het slachtoffer.

Van Stijn wijst ook op eerder onderzoek en ervaringen uit het buitenland: in Australië ging het fietsgebruik flink omlaag na invoering van een helmplicht, en in Canada liet onderzoek zien dat een helmplicht geen duidelijk effect had op het aantal ziekenhuisopnames of de ernst van letsel. Hij benadrukt dat fietsen gezond en plezierig is en mensen bewegingsvrijheid geeft; voor jonge kinderen mogen ouders zelf beslissen over een helm, maar voor andere leeftijden zou helmdracht een vrije keuze moeten blijven. Daarnaast roept hij ouders op ook naar hun eigen verkeersgedrag te kijken.