Dominee Marjan van De Knipe: 'Veertig dagen geen (of minder) smartphone, niet roddelen of bestellen. Ook dat is vasten'

In dit artikel:

De veertigdagentijd is begonnen en in De Knipe benadrukte een eerste lezing van de serie ‘Weet wat je (niet) eet!’ dat vasten veel meer kan zijn dan minder eten. Donderdagavond in het Brongergeahûs legde predikant Marjan van Hal (Nijeveen) uit dat vasten ook kan betekenen: minder telefoongebruik, geen roddel, korter douchen of geen impulsaankopen. Het doel is volgens haar niet prestatie maar ruimte scheppen — een pauze in een 24/7-cultuur vol prikkels en consumentisme — zodat je bewuster wordt van jezelf en je omgeving.

Van Hal haalde zowel moderne vormen van onthouding aan (zoals de strenge ‘75 Hard Challenge’ met dagelijkse workouts, veel water en lezen) als spirituele tradities. Ze verwees naar de ideeën van monnik Anselm Grün: door te ontzeggen ontstaat meer aandacht voor wind, zon en de mensen om je heen. Ze deelde ook haar eigen voornemen om dagelijks enkele uren de telefoon weg te leggen en gaf gemeenteleden een lijst met concrete vastenopties.

Cultureel antropologe Bettie Oosterhoff plaatste vasten in een bredere context: in veel samenlevingen heeft onthouding betekenis (bijvoorbeeld het achterwege laten van vlees als teken van rouw of nederigheid) en offers worden soms gedeeld met armen. Opmerkelijk dit jaar is dat de christelijke veertigdagentijd samenviel met de ramadan; Elham Gheisi uit De Knipe beschreef de warme, gezamenlijke iftar-maaltijden uit Syrië, tegenover het snelle eetpatroon in haar Nederlandse familie.

De lezing gaf praktische tips — van socialmediadetox en geen vlees eten tot dagelijks een goede daad en maximaal vijf minuten douchen — en riep op een ‘vastenmaatje’ te zoeken. Twee verdere avonden in deze serie staan gepland: 5 maart met voedingswetenschapper Alie de Boer (voedselveiligheid) en 19 maart met Sander en Arjen Roelinga van De Broerderij; beide bijeenkomsten beginnen om 19.30 uur in het Brongergeahûs.