Dit is geen fijne column voor dagelijkse drinkers. Die willen namelijk niet horen dat alcohol heel slecht voor je is

vrijdag, 30 januari 2026 (11:43) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

Columniste Japke‑d. Bouma hekelt de vanzelfsprekendheid waarmee alcohol in ons sociale leven en taalgebruik is verankerd, terwijl de gezondheidsrisico’s ernstig zijn. Ze wijst erop dat zelfs één glas per dag al je kans op borstkanker vergroot en dat alcohol het risico op in totaal zeven kankersoorten verhoogt. Ondanks dit wetenschappelijke beeld is het taboe om daar iets van te zeggen groot: wie waarschuwt wordt snel bestempeld als 'saai' of sfeerbedervend.

Bouma noemt ook de maatschappelijke prijs van drankgebruik: agressie in uitgaansgelegenheden, seksueel grensoverschrijdend gedrag, verkeersdoden en verzuim. Ze pleit niet per se voor totale onthouding voor iedereen, maar wel voor veel vaker alcoholvrije periodes — bijvoorbeeld één glas incidenteel, de rest van de week zonder — en voor een kritischere houding richting alledaags drinken, zeker bij oudere generaties die volgens haar soms al vanaf de lunch flink doordrinken.

De column verwijst naar een recente campagne van KWF Kankerbestrijding samen met het MDL‑Fonds die zich richt op de woorden die we gebruiken rond alcohol. De campagne vraagt zich af waarom we automatisch aan sterke dranken denken bij ‘iets sterks’, waarom bubbels niet eens bruiswater kunnen zijn en waarom kleine benamingen als ‘wijntjes’ verhullen dat er soms veel gedronken wordt. Bouma vindt dat taalgebruik bewust gemaakt moet worden omdat het de vanzelfsprekendheid van alcohol normaliseert.

Met ironie stelt ze alternatieven voor om die vanzelfsprekendheid te doorbreken: roepen dat iemand bijna een fles op heeft in plaats van koosnaampjes te gebruiken, reageren op Dry January met humoristische tegenvoorstellen, of in plaats van “proost” iets scherps als “op je lever” of zelfs het latijnse “memento mori” zeggen. Ze pleit voor een stevigere normering van ‘gezelligheid’ waarbij alcohol niet langer het standaardingrediënt is.

Kortom: Bouma roept op tot zowel individuele als culturele verandering — minder vergoelijking, ander taalgebruik en vaker bewust alcoholvrije keuzes — om de gezondheids- en maatschappelijke schade van drankgebruik meer serieus te nemen.