Dit gebeurt er bij extreem scenario rond Straat van Hormuz: minder vliegen, minder rijden, ondernemers in de knel
In dit artikel:
Rabobank-economen en energie-experts hebben doorgerekend wat er gebeurt als de Straat van Hormuz een jaar lang gesloten blijft. In dat scenario valt ongeveer 23% van de wereldwijde ruwe-oliewinning langdurig weg, waardoor knelpunten in de aanvoer van ruwe olie, diesel, kerosine, stookolie en nafta in Nederland en Europa sterk toenemen. De belangrijkste uitkomst: voorraden lopen niet onmiddellijk droog, maar marktmechanismen drijven de prijzen fors omhoog, met brede economische pijn tot gevolg.
De onderzoekers (onder anderen Hugo Erken en Stefan Groot) brachten voorraden, raffinagecapaciteit en handelsstromen in kaart. Europa staat er relatief robuust voor dankzij flinke voorraden en raffinagecapaciteit, maar dat beschermt niet tegen hogere brandstofkosten en secundaire effecten. Vooral de luchtvaart en het toerisme worden hard geraakt: ticketprijzen stijgen al en vluchten worden geschaarderd, waardoor korte stedentrips en budgetreizen minder haalbaar worden. Ook bedrijven in transport, landbouw en toerisme kunnen hun activiteiten moeten afschalen; voorbeeld: ongeveer 20% van het vrachtvolume op Schiphol bestaat uit bloemen, wat kwetsbaar is voor hogere kerosinekosten.
De analyse benadrukt dat tekorten zich regionaal kunnen concentreren. Azië loopt meer risico op fysieke kerosinetekorten: vliegtuigen zouden bijvoorbeeld in landen met tekort kunnen stranden doordat er onvoldoende brandstof is voor de terugreis. Australië wordt als zwak punt aangemerkt: het land heeft nauwelijks strategische voorraden en weinig raffinagecapaciteit, en is momenteel afhankelijk van invoer uit de VS. Als een langdurige crisis exportbeperkingen oproept, kan de situatie daar nijpend worden.
Verder wijst Rabobank op het verschil tussen markten die vrij kunnen reageren en landen met prijsinterventies (zoals maximumprijzen): waar de markt zijn werk doet zal vraag afnemen door hogere prijzen, terwijl gereguleerde markten eerder fysieke tekorten kunnen ervaren. In een extreem scenario — een jaarlange blokkade zonder afname van de vraag en met andere regio’s die delen van Europa’s voorraden opkopen — komt de bodem van Europese voorraden voor olieproducten duidelijk in zicht.