Dirk Jacob (43) uit De Westereen kreeg als eerste in Europa 3D-knietransplantatie: 'Der stiene wol 18 minsken om my hinne yn de ok'
In dit artikel:
Dirk Jacob Visser (43) uit De Westereen veranderde na een geweldsincident op 27 april 2023 van een actieve sporter en ondernemer in iemand die vooral in een scootmobiel zat. Tijdens Koningsdag greep hij in bij een opstootje en kreeg meerdere trappen tegen zijn onderbeen en hoofd. In het ziekenhuis bleek het bovenste deel van zijn scheenbeen — het kniegewrichtdragende plateau — verbrijzeld. Een eerste ingreep met een plaat en vijftien schroeven mislukte: het bot bleef verbrijzeld, de knie verloor stabiliteit en Visser kon alleen nog door pijn en met een metalen brace beperkte afstanden lopen. Een conventionele knieprothese wilde hij niet: dat zou grote beperkingen en mogelijk toekomstige operaties betekenen.
Zijn dossier kwam bij het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) terecht, waar traumachirurg Frank IJpma en zijn team drie maanden opties onderzochten. Zij stelden een onconventionele oplossing voor: het beschadigde kniedeel vervangen door donorbot, exact passend gemaakt met behulp van 3D-planning en -modellen. In deze combinatie van een donorknietransplantatie en geavanceerde 3D-technologie zag het UMCG een Europese primeur. Artsen maakten eerst gescande en 3D-geprinte modellen van Vissers gezonde knie en oefenden de ingreep op donorbot.
Na een internationale oproep werd vijf maanden later passend donorbot uit Spanje gevonden. Op 1 juli 2024 onderging Visser een operatie van ruim zeven uur, waarbij met 3D-geprinte hulpmiddelen het beschadigde deel werd verwijderd en het Spaanse donorbot met schroeven werd vastgezet. De ingreep werd gefilmd en later beschreven in een wetenschappelijke publicatie in het European Journal of Trauma and Emergency Surgery; technisch geneeskundige Nick Assink leverde de millimeterprecieze 3D-planning.
De transplantatie slaagde en startte een intensief revalidatietraject. In het eerste halfjaar mocht Visser zijn voet niet belasten; hij verplaatste zich buiten in een scootmobiel en in huis met een rolstoel. Langzaam herwon hij kracht en stand van het been; een jaar na de operatie lieten scans zien dat het donorbot was vastgegroeid. Onder begeleiding van een revalidatieteam hervatte hij werken en trainen. In 2025 nam hij het sportieve doel Limburgs Mooiste — een 110 km-wielertocht — aan en voltooide die tocht, waarna hij weer regelmatig fietst, fitness en langs de lijn staat bij de voetbalclub van zijn kinderen. Hardlopen is voorlopig nog te belastend, maar dat is zijn volgende mijlpaal; hij hoopt op termijn ook weer deel te nemen aan triathlons.
De daders van het geweldsincident werden niet vervolgd wegens gebrek aan getuigen, iets waar Visser niet lang bij stil wil staan; hij richt zich op herstel en vooruitgang. Traumachirurg IJpma benadrukt dat in deze casus chirurgie en 3D-technologie succesvol samenkwamen om een patiënt met anders onvermijdelijke beperkingen een tweede kans op een actief leven te geven.