Dirigente Grietje Dam (84) uit Sneek denkt nog niet aan stoppen
In dit artikel:
Grietje Dam (84) uit Sneek neemt na bijna zeven decennia dirigeren afscheid van de cantorijen van Sneek en Joure. Ze begon op haar achttiende met dirigireren, werd opgeleid door onder anderen Sierd de Boer en maakte een leven van koorzang: al 67 jaar vult het dirigentschap haar werkdagen en weekend. Grietje, geboren op 19 april 1941, en haar man Durk — zelf een bekend gezicht in de HaFaBra‑wereld — vormen al bijna 62 jaar een muzikaal duo; hij zong decennialang in haar koren en fungeerde vaak als chauffeur en steun in de huishouding.
Het echtpaar woont in een huis vol muzikale herinneringen: foto’s, oorkondes, een prijs van Omrop Fryslân en twee koninklijke onderscheidingen (1999 en 2001). Grietjes wortels liggen in een muzikaal gezin — haar vader en grootvader dirigeerden koren en muziekkorpsen — en ze volgde later pianostudie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Haar drijfveer is altijd geweest het stemmen van individuele stemmen tot één harmonieus geheel; klassieke koormuziek, Bachcantates en Mendelssohns koraalcantate behoren tot haar grote liefdes.
Decennialang had ze een intensief repetitieschema: van Jouster cantorij en de cantorij in Surhuisterveen tot het Fries Seniorenkoor, het door haar opgebouwde koor Our Choice in Wolvega, de Sneker Cantorij (opgericht in 1978) en het gemengde koor Hâld Moed uit Oosthem. Op het hoogtepunt dirigeerde ze zeven koren, met bijna elke zondag een kerkelijke dienst of concert. Muziek leverde ook praktische steun: goede buren pasten op de kinderen zodat het paar het drukke schema kon volhouden; veel van hun kinderen en kleinkinderen gingen ook de muziek in.
De Jouster cantorij, mede opgericht om het repertoire uit het in de jaren zeventig veel gebruikte rode Liedboek in te studeren, bestaat inmiddels 55 jaar, maar vervult die specifieke functie volgens Grietje niet meer. De cantorijen van Joure (26 leden) en Sneek (20 leden) sluiten nu hun hoofdstuk — in Sneek vond het afscheid al op 4 januari plaats in de Martinikerk — omdat veel leden op leeftijd zijn en geen nieuwe dirigent willen. Andere koren waar ze werkte waren eerder gestopt; de coronapandemie heeft het koorleven extra hard geraakt, en er zijn ook nieuwe vormen van samenzang (bijv. popkoren) gekomen die andere publieksgroepen aanspreken.
Toch blijft Grietje actief: zij blijft dirigent van Hâld Moed, het gemengde koor dat zelf graag door wil zingen. Muziek houdt haar vitaal; ze loopt dagelijks zo’n zes kilometer en straalt volgens aanwezigen en officiële bezoekers, zoals commissaris van de Koning Arno Brok, veel energie uit — Brok schatte haar zelfs tientallen jaren jonger in. Haar liefde voor klassieke koormuziek bleef zichtbaar in televisieoptredens (onder meer met werk van Willem Vogel) en geplande uitvoeringen zoals Mendelssohns Verlieh uns Frieden tijdens haar afscheid.