Diplomaten hollen een maand voor invoering Europees Migratiepact uit
In dit artikel:
Ministers van de 46 lidstaten van de Raad van Europa komen donderdagochtend en vrijdag bijeen in Chisinau (Moldavië). Op de agenda staat volgens voorbereidende stukken een ministeriële verklaring die erop gericht is het nieuwe Europese Asiel- en Migratiepact — dat op 12 juni 2026 in werking treedt — praktisch uitgehold te krijgen. Volgens de krant worden bij die manoeuvre de regels en uitspraken rond het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heringericht om strakker migratiebeleid mogelijk te maken, met actieve steun van de Nederlandse diplomatie.
De aanval is subtiel verpakt: in plaats van het Pact zelf rechtstreeks aan te vallen, willen staten de juridische uitleg van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens begrenzen. Voorbereidende documenten — waaronder een brief uit het kabinetsformatie-archief, een analyse van zes juristen van Radboud Universiteit en een 32 pagina’s tellend rapport van een werkgroep — laten zien dat deze koers al langer wordt voorbereid. Kernargument: de huidige verdragsinterpretatie biedt te veel bescherming aan individuen en belemmert nationale beleidsinnovatie om migratiestromen te beperken. Ook de uitspraken en het beschermingsniveau van het Hof van Justitie van de EU en het Handvest voor de grondrechten liggen daarbij onder de loep.
De bijeenkomst in Chisinau is politiek beladen: Moldavië toont zo haar nauwe banden met Europa terwijl ministers de grenzen van internationale rechtsbescherming willen verleggen. Critici waarschuwen dat dit ten koste kan gaan van humane behandelstandaarden voor migranten en asielzoekers; recente arresten van het Europees Hof vormden juist een minimale basis voor humane behandeling. Praktische gevolgen zijn al zichtbaar: concrete dossiers zoals de langdurige kerkasielzaak van de familie Babayants in Kampen zouden door een strengere interpretatie kwetsbaarder worden.
Kortom: in plaats van het versterken van gezamenlijke rechtsbescherming zien landen in de ministeriële verklaring een poging om grenscontroles en nationale soevereiniteit te versterken door juridische kaders rond mensenrechten te herschrijven.