Deze zingende econoom heeft antwoord op de vraag: wat hebben God en het grote geld met elkaar te maken?
In dit artikel:
Kees Gootjes van De Nieuwe Beurskoers komt op 11 maart spreken in de Grote of Jacobijnerkerk in Leeuwarden (aanvang 19.30 uur). Hij legt uit hoe kerkgemeenschappen hun financiële middelen gewetensvol kunnen inzetten en combineert zijn betoog met enkele zelfgeschreven protestliederen — Gootjes is naast belegger ook singer-songwriter.
Gootjes, opgegroeid in Amersfoort met een achtergrond in de banksector en sinds 2024 directeur van De Nieuwe Beurskoers, vertegenwoordigt een oecumenische vereniging van christelijke beleggers. Tot de achterban behoren onder meer de Protestantse Kerk in Nederland en het Leger des Heils. De groep wil bedrijven aanspreken op hun omgang met mens en milieu en gebruikt het investeringskapitaal van kerken als instrument van invloed.
Hij illustreert zijn kritiek aan de hand van recente voorbeelden uit het bedrijfsleven: de forse bonusregeling voor Rafa Oliveira van JDE Peet’s die voor veel verontwaardiging zorgde, terwijl koffieplukkers volgens Gootjes vaak nog tegen minimale lonen werken. Zulke casussen onderstrepen volgens hem waarom kerken zich juist wél met economie moeten bemoeien: investeringen zijn geen neutrale techniek, maar keuzes die waarden weerspiegelen.
Kerken beheren aanzienlijke vermogens — in vastgoed, grond en aandelen — en gebruiken de opbrengsten voor instandhouding en predikantsalarissen. Historisch gezien hebben christelijke beleggers al lang invloed uitgeoefend: in de zeventiende eeuw verkochten pacifistische doopsgezinde gemeentes VOC-aandelen, in de jaren tachtig riepen kerken op tot desinvestering tegen Apartheid en begin jaren negentig pleitten christelijke economen voor schuldsanering van ontwikkelingslanden. Daarna werd kerkelijke beleggersactiviteit in Nederland minder hoorbaar; Gootjes ziet daarin deels culturele en politieke oorzaken.
De Nieuwe Beurskoers, opgericht in 2017, probeert die traditie te herstellen. In Nederland wordt vaak gekozen voor dialoog met bestuurders in plaats van het indienen van resoluties; Gootjes bezoekt aandeelhoudersvergaderingen van grote ondernemingen zoals Ahold-Delhaize, PostNL en AkzoNobel om gesprekken aan te gaan. Hij benadrukt het ethische spanningsveld: wanneer zoek je de dialoog en wanneer is publieke desinvestering noodzakelijk? Zijn antwoord is pragmatisch-religieus: geef kansen en mogelijkheden tot herstel, maar trek bij blijvend falen de stekker eruit en maak dat publiekelijk duidelijk.
Gootjes wijst er ook op dat kerken nog steeds massale maatschappelijke reikwijdte hebben — de PKN telt bijvoorbeeld ongeveer 1,4 miljoen leden — en daarmee een krachtig middel vormen om gedragsverandering bij bedrijven af te dwingen. De lezing in Leeuwarden wil die rol opnieuw onder de aandacht brengen en kerkgemeenschappen stimuleren hun beleggingen expliciet aan hun waarden te laten voldoen.