Deze Friezen vonden hun laatste rustplaats in dit ontdekte oorlogswrak bij de Filipijnen

In dit artikel:

Onderzoekers hebben vrijwel zeker het wrak van het Japanse vrachtschip Hofuku Maru ontdekt voor de kust van Zambales (Filipijnen). De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) meldt dat historisch en archeologisch onderzoek, gecombineerd met navigatieanalyse en cartografische bronnen door de Hellships Memorial Foundation, leidde tot die conclusie. Het scheepswrak ligt op circa 50 meter diepte en is bedekt met een dikke laag fijn sediment.

De Hofuku Maru werd op 21 september 1944 door Amerikaanse bommenwerpers tot zinken gebracht. Het 117 meter lange schip vervoerde tijdens die reis ongeveer 1.250 krijgsgevangenen — naar schatting zo’n 250 Nederlanders en 1.000 Britten — die tijdens de Japanse bezetting in gevangenschap waren genomen; van de circa 1.300 opvarenden overleefde slechts een zeer klein aantal de aanval. Voor veel gevangenen was dit de laatste etappe na dwangarbeid aan onder meer de beruchte Birma-spoorlijn.

Onder de vermoedelijke slachtoffers zijn ook meerdere Friezen genoemd. De RCE belicht het leven van sergeant-majoor Teeuwes de Boer (geb. 1903) uit Gaasterland, die na dienst in Nederlands-Indië krijgsgevangen werd genomen en op de Hofuku Maru zou zijn overleden. Zijn vrouw stierf later, in augustus 1945, eveneens in een Japans kamp; de kinderen keerden pas in 1946 terug naar Friesland. Ook Sjoerd Teijema (Terwispel) en marinier Wobbe van der Kooi (Opeinde) staan op de slachtofferslijst.

Het wrak wordt door de autoriteiten als oorlogsgraf beschouwd; uit respect voor de overledenen en nabestaanden geldt grafrust en zal het schip niet worden opgegraven. Betrokkenen zijn waar mogelijk geïnformeerd, en de vondst krijgt aandacht tijdens de jaarlijkse herdenking van de Stichting Herdenking Slachtoffers Japanse Zeetransporten op 13 september in Bronbeek.

De ontdekking onderstreept het lot van de zogeheten “hellships” — Japanse transportschepen waarop krijgsgevangenen onder erbarmelijke omstandigheden vervoerd werden — en herinnert aan eerdere gevallen waarin wrakken in Azië werden geborgen of illegaal geplunderd door wrakdelvers.