Deze ervaren fietsenmaker bereidt je goed voor op de Fietselfstedentocht

In dit artikel:

Fietselfstedentocht-deelnemers die twijfelen over voorbereiding of materiaal krijgen praktische adviezen van fietsenmaker Jan Fré Scheltema (73) uit Workum. De tocht telt 235 kilometer en vindt dit Pinksterweekend plaats; Scheltema, met bijna zes decennia ervaring, ziet elk jaar dezelfde valkuilen.

Belangrijkste fouten
- Te laat beginnen met trainen: “Pas een week van tevoren beginnen met trainen,” waarschuwt Scheltema — sommige deelnemers halen het wel ongetraind, maar dat is niet verstandig.
- Onderschatting van materiaal: deelnemers maken vaak een verkeerde inschatting welk onderdeel aandacht nodig heeft. Bij de ene fiets zijn spaken en banden kritisch, bij een andere juist ketting en zadel. Slecht afgestelde zadels, versleten banden en problemen met ketting, spaken of remmen leiden jaarlijks tot uitval.

Wat te controleren en wat te vermijden
- Controleer vóór vertrek grondig banden, spaken, ketting, zadel en remmen; twijfel? Laat de fiets door een fietsenmaker nakijken.
- Breng geen uiterst duur en nieuw materiaal mee: tubeless banden bijvoorbeeld zijn lastiger ter plekke te repareren dan een band met binnenband. Scheltema raadt ook af vlak voor de tocht ingrijpende wijzigingen te doen, zoals een nieuw zadel of compleet andere onderdelen.

Meenemen en weersinvloeden
- Onmisbaar: een fietspomp en minimaal één reserve-binnenband. Eén extra binnenband volstaat meestal.
- Let op de weersverwachting: bij regen treden lekke banden vaker op omdat water steentjes en vuil makkelijker over het wegdek laat schuiven. Voor dit weekend zijn de verwachtingen gunstig (maandag rond 26°C en weinig neerslag).

Hulp onderweg
- Langs de route (235 km) staan bij de controleposten dertien fietsenmakers paraat: Bolsward, Sint Jacobiparochie, Leeuwarden, Dronrijp, Winsum, Wommels, Sneek, IJlst, Stavoren, Workum, Oudemirdum, Oudebildsyl en Sloten.
- Extra servicewagens patrouilleren en een bezemwagen haalt wie echt niet meer verder kan op. Scheltema, de laatste fietsenmaker op de route, probeert strande rders te voorkomen en geeft desnoods een huurfiets voor de laatste 12 kilometer zodat ze de tocht afmaken.

Handgebaren voor fietsers
- Snelheid minderen: handpalm omlaag, op-en-neer bewegen.
- Links/rechts afslaan: respectievelijk linker- of rechterarm uitsteken.
- Stoppen: hand omhoog met open handpalm.
- Obstakel: ernaartoe wijzen; kuilen aangeven: arm uitsteken en op-en-neer bewegen.
- Glad of vuil wegdek: vegende beweging met handpalm omlaag.
- Obstakel ontwijken: arm achter rug bewegen in de richting waar je langs gaat.
- Voertuig laten inhalen: arm naar voren om passeren veilig te maken.

Kort: begin tijdig met trainen, controleer kritieke onderdelen, vermijd dure of last-minute wijzigingen, neem basisreparatiemateriaal mee en leer de handgebaren — zo beperk je de kans op pech en vergroot je de kans de 235 km probleemloos te volbrengen.