Defensie haalt de banden met Friese industrie aan: 'We hebben te lang gerekend op anderen'
In dit artikel:
Defensie roept bedrijven in Noord-Nederland op om nauwer samen te werken met de krijgsmacht: korte lijntjes en een sterk binnenlands technologisch ecosysteem zijn nodig nu veiligheid en stabiliteit niet langer vanzelfsprekend zijn. Die boodschap gaf Pedro Stunnenberg, directeur Materieel, Vastgoed, Leefomgeving en Duurzaamheid bij het ministerie, tijdens het Tech Event NoordNL in Assen, waar hij een intentieverklaring tekende voor meer samenwerking tussen Defensie en regionale bedrijven. De oorlog in Oekraïne toont volgens hem hoe essentieel een eigen industrie is voor weerbaarheid en juist daarom moet Nederland minder afhankelijk worden van externe leveranciers.
Het defensiebudget steeg dit jaar naar bijna 27 miljard euro; Stunnenberg benadrukt dat een aanzienlijk deel hiervan binnen Nederland of Europa besteed moet worden. In Noord-Nederland hebben ongeveer dertig bedrijven zich verenigd in het Bedrijvencluster Defensie Noord om beter zichtbaar te worden voor Defensie en elkaar te vinden. Voorzitter Vincent Graham (CIN-ergy) illustreert hoe gespecialiseerde regionale bedrijven kunnen bijdragen: zijn Leeuwardense onderneming levert optieken voor gevechtssimulatoren en VR-trainingen, belangrijk voordat vliegers in echte F-35’s plaatsnemen.
De samenwerking richt zich bewust op technologie- en innovatiebedrijven, legt Niels Nederpelt van de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij uit; reguliere leveranciers van uniformen of schoenen vallen onder normale aanbestedingen. Kleine en middelgrote ondernemingen moeten volgens betrokkenen vaker de kans krijgen zich te bewijzen, want grote spelers vinden hun weg naar Defensie makkelijker. De drie noordelijke provincies ondersteunen die koppeling via het nieuwe Defensie Innovatieteam Noord.
Praktische voorbeelden van Noord-Nederlandse defensietechnologie kwamen tijdens het evenement naar voren. SMI Manufacturing uit Leeuwarden produceerde onderdelen voor legervoertuigen van de 11 Luchtmobiele Brigade. HyFly uit Drachten ontwikkelde de H510-drone voor medische transporten (circa 10 kg over ~120 km) en werkt met de Koninklijke Marine aan aanpassingen voor maritieme inzet — van zoutwaterbestendigheid tot inzet als verkenner of voor het plaatsen van boeien met apparatuur om onderzeeërs te detecteren. Volgens HyFly-eigenaar Pieter Lantermans zijn operationele kosten van drones veel lager dan die van een NH90-helikopter.
Ook maritieme autonome platforms spelen een rol: Kwant Controls (Sneek) en Ship Motion (Dordrecht) leverden aandrijfsystemen en mechanica voor Saildrone-vaartuigen, die oorspronkelijk voor oceanografisch onderzoek zijn ontwikkeld maar nu ook voor militaire taken zoals onderzeeërdetectie worden ingezet. Internationale spelers zoals Lockheed Martin werken aan grotere, gewapende varianten van zulke onbemande vaartuigen.
Kort samengevat: Defensie wil de banden met regionale bedrijven aanhalen om technologische capaciteit en leveringszekerheid te vergroten. De noordelijke industrie ziet kansen, van simulators en staalbouw tot drones en autonome schepen, maar vraagt om gerichte toegangspaden en samenwerking om meer van het defensiebudget en operationele opdrachten naar lokale spelers te leiden — een stap die volgens betrokkenen bijdraagt aan de Europese strategische zelfstandigheid.