Defend-groepen laten zien dat racisme en fascisme gewoon door onze straten lopen | opinie

In dit artikel:

Racisme en fascisme groeien naar aanleiding van jarenlange neoliberale politiek, en volgens opiniemaker Steven van Schendel (Sneek) staat de Nederlandse democratie daardoor op het spel. Waar 5 mei ooit nog hoop en bevlogenheid bracht, overheerst nu onvrede: bezuinigingen, privatiseringen, het wegsluizen van voorzieningen, cultuur en opvanglocaties hebben mensen tot concurrerende consumenten gemaakt. Die woede wordt volgens hem opgevangen en geëxploiteerd door extreemrechts—met name PVV en FVD—dat migratie als zondebok gebruikt en via moderne kanalen zoals TikTok haatboodschappen verspreidt.

Van Schendel verwijt de politiek dat zij normen niet afdwingt: zowel besturen als individuele politici (hij noemt Geert Wilders, Dilan Yesilgöz en anderen) gedogen of normaliseren extreemrechtse denkbeelden, terwijl groepen als Defend openlijk op straat lopen en door sommige bestuurders bewust worden omarmd. De huidige kabinetslijnen en eerdere Rutte-regeringen krijgen de schuld van het opstapelen van maatschappelijke problemen, waardoor de glijbaan naar autoritarisme gladder wordt.

Als tegenreactie pleit hij voor concrete stappen: juridisch optreden tegen partijen die de grondwet schenden, een verbod op de Defend-groepen, het afwijzen van “neoliberaal turbokapitalisme”, heroriëntatie van de VVD richting sociaal ondernemen, strengere regulering van sociale media en een grootschalig sociaal-cultureel herstelbeleid (inclusief opvang, kunst en een visie voor vijftig jaar). Hij roept op tot acceptatie van democratische compromissen en deelname aan herstel, en sluit met persoonlijke schaamte maar de weigering te zwijgen.