Debat rond zondagssluiting laait op in Biblebeltgemeenten
In dit artikel:
In meerdere Biblebeltgemeenten komt de discussie over zondagopenstelling van winkels opnieuw hoog op de politieke agenda nu de gemeenteraadsverkiezingen naderen. Lokale fracties en partijen gebruiken de koopzondag om zich te profileren, wat tot verhitte debatten en soms bestuurlijke spanning leidt.
Elburg
In Elburg — waar winkels nog steeds op zondag gesloten zijn — merkt SGP-fractievoorzitter Jan Willem Valk dat het onderwerp bij elke verkiezingsronde weer terugkeert. Debatten in dorpskernen en lokale radioprogramma’s laten volgens hem zien dat er een diepe botsing is tussen vrijheid om te kiezen en de zondagsrust als religieuze waarde. Valk combineert principiële bezwaren met economische argumenten: rust heeft volgens hem ook maatschappelijke voordelen. Tegenpartij Liberaal Elburgs Verbond noemt de SGP-standpunt “compromisloos” en wijst erop dat dat de discussie verhardt. In 2025 liet de gemeenteraad een enquête uitvoeren naar de behoefte aan zondagsopenstelling; de uitkomsten tonen een verdeeld beeld: bewoners van de Vesting en winkeliers zijn gemiddeld positiever over openstelling, kerkelijke vertegenwoordigers juist uitgesproken tegen en inwoners van de overige kernen verdeeld met een lichte neiging tot tegenstand. De raad heeft besloten het onderwerp niet verder te volgen voor het einde van deze raadsperiode; heropening van de kwestie volgt na de verkiezingen.
Altena
Ook in Altena speelt de kwestie op. VVD probeert daar vooral in de aanloop naar de verkiezingen terrein te winnen; recent liep er een motie van de VVD om onderzoek naar de behoefte aan koopzondagen, die in de raad werd afgewezen door onder meer SGP, ChristenUnie en CDA. De discussie kreeg extra gewicht door een rechtszaak van de eigenaar van Albert Heijn Sleeuwijk: hij klaagt dat het onterecht is dat in het vestingdorp Woudrichem wél op zondagmiddag open mag, maar in andere kernen van Altena niet. De rechtbank doet op 10 februari uitspraak. Coalitiepartner AltenaLokaal staat minder stellig tegenover onderzoek en wil vooral van de discussie af; men twijfelt of een enquête de rust zal herstellen of juist verder oplopen.
Putten
In Putten zijn winkels eveneens gesloten op zondag en de discussie verloopt hier verhitter. VVD-leden maken met opzet bewijsfilmpjes van hun mislukte pogingen om op zondag bij supermarkten iets te kopen; SGP-fractievoorzitter Hans ten Klooster noemt dat symptomatisch voor de verkiezingsretoriek. Eerder, in september 2025, verwierp de gemeenteraad een VVD-voorstel om supermarkten op zondagmiddag te laten openen. Ten Klooster signaleert dat sociale media het debat vergiftigen, maar merkt ook dat niet-christelijke bewoners, waaronder veel nieuwkomers, geleidelijk waardering krijgen voor een gezamenlijke rustdag.
Nationaal gevaar voor lokale zeggenschap
Achter de lokale ruzies speelt een breder politiek vraagstuk: de landelijke VVD wil de Winkeltijdenwet vervroegd evalueren en verruimen, zodat ondernemers landelijk zelf kunnen beslissen over zondagopenstelling. Lokale SGP-fracties vrezen dat zo de gemeentelijke autonomie verdwijnt en dat verworven zondagsrust verdampt als gemeenten geen zeggenschap meer hebben.
Kort gezegd: in de Biblebeltgemeenten Elburg, Altena en Putten zorgt de koopzondag voor scherpe tegenstellingen tussen behouders van de religieuze zondagsrust en partijen die meer ondernemersvrijheid willen. De kwestie wordt aangewakkerd door verkiezingscampagnes, rechtszaken en landelijke politieke initiatieven, en zal naar verwachting na de gemeenteraadsverkiezingen opnieuw prominent terugkeren.