De verkoper moet zorgen dat het blijft werken, zegt de nieuwe wet
In dit artikel:
Afgelopen maanden is in Brussel wetgeving rond reparaties aangescherpt: het Europese Right to Repair wordt vanaf 1 augustus EU-breed van kracht (de richtlijn werd in juni 2024 aangenomen en moet uiterlijk eind juli 2026 in alle lidstaten zijn doorgevoerd). Doel is minder afval en zuiniger gebruik van grondstoffen en energie door vaker te repareren in plaats van meteen te vervangen.
De regels veranderen het consumentenrecht: verkopers en fabrikanten moeten vaker inzetten op reparatie. Concreet betekent dit onder meer dat na een reparatie de wettelijke garantietermijn met een jaar verlengd moet worden en dat tijdens reparatie een vervangend apparaat beschikbaar moet zijn. Ook moeten onderdelen en reparatiemogelijkheden beter toegankelijk worden, zodat onafhankelijke reparateurs en handige consumenten eenvoudiger kunnen herstellen.
De auteur illustreert het probleem met een persoonlijke ervaring: een wasmachine van twee jaar en één maand bleek defect en werd door de winkel als buiten fabrieksgarantie beschouwd. Maar naast die beperkte fabrieksgarantie bestaat er ook een wettelijke garantie: producten moeten het “een redelijke tijd” doen. Bij duurdere of als degelijk aangeprezen apparaten mag die termijn duidelijk langer zijn dan twee jaar; als een apparaat bij normaal gebruik snel faalt, is de verkoper verplicht kosteloos te repareren, te vervangen of geld terug te geven. Dat besef blijkt breed te ontbreken.
Onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (september 2025) toont dat twee derde van de consumenten niet weet dat wettelijke rechten na twee jaar kunnen doorlopen. Veel mensen weten ook niet dat zij zelf bij de verkoper moeten aankloppen; 41 procent vindt dat ongemakkelijk en 36 procent te veel gedoe. Oudere kopers stappen vaker naar de winkel en hebben vaak succes; jongere consumenten laten klachten vaker rusten uit onzekerheid of ongemak. Daardoor blijven fabrikanten minder duurzame producten leveren zonder repercussies.
De nieuwe regels spekken zowel milieu- als portemonneebelangen: als consumenten vaker reparatie vragen en meer eisen aan duurzaamheid stellen, krijgen verkopers en producenten prikkels om degelijke, beter repareerbare apparaten te maken. Voorbeelden van eerdere beleidsdruk: Apple breidde in 2022 al herstelopties uit, waardoor de markt voor opgeknapte iPhones groeide.
Praktische tips uit het artikel: informeer naar uw wettelijke rechten (duurdere apparaten moeten bij normaal gebruik vaak 6–8 jaar meegaan of langer); stap naar de verkoper als een nieuw apparaat te snel stuk gaat; raadpleeg de ACM voor advies; en maak gebruik van de nieuwe mogelijkheden om reparatie of onderdelen buiten de fabrieksgarantie te regelen.
De boodschap is helder: de wet maakt repareren makkelijker, maar effect sorteert het pas als consumenten hun rechten kennen en durven in te zetten — alleen dan zullen producenten echt meer duurzame, goed repareerbare producten leveren.