'De tsjerke nei bûten bringe'
In dit artikel:
In Winaam zetten vrijwilligsters Afke Stoer (70) en Frouk Bruinsma (61) zich dagelijks in om de dorpskerk een bredere, meer sociale rol te geven. Het kleine historische consistoriegebouw aan het Tsjerkepaed fungeert niet alleen als informatiepunt voor bezoekers en fietsers (met archeologische vondsten en uitleg over terpen), maar is ook opgeknapt tot een theeschenkerij met modern koffieapparaat en koelkast. Stoer en Bruinsma bakken zelf taarten en runnen tussen het steunpunt en de pluktuin de zogenaamde teetún.
Op de terp achter de kerk zijn drie banken uit de nabijgelegen gereformeerde kerk van Seisbierrum neergezet als openluchttribune; de dames zaten daar voor het interview. Beiden zijn oorspronkelijk uit Seisbierrum en actief in het lokale ‘wyktiim’ dat de parochies Winaam-Easterbierrum en Tsjummearum-Furgum voorbereidt op samenvoeging tot één gemeente rond 2027. In Winaam is één keer per vier weken een kerkdienst; het wyktiim regelt dan de kerkopenstelling, koffie, predikant en organist, bloemen en buurtactiviteiten zoals het kerstfeest.
De pluktún, gepresenteerd als een bloeiende verbindingsplek op de eeuwenoude terp, nodigt bezoekers uit om bloemen te plukken, koffie te drinken en kinderen te laten ontdekken: er is een boerderij-speeltuin, blotevoetenpad, een “hummelpad” en een schooltuin. Wekelijks werken bioloog-begeleide groepen van basisscholen uit de gemeente Harlingen aan hun eigen groentebedden, waardoor de tuin een educatieve functie heeft.
Stoer en Bruinsma noemen behoud van het kerkgebouw als belangrijke drijfveer en streven ernaar de kerk naar buiten te brengen met muziek- en seizoensevenementen (pioenroos- en suikerbietconcerten). Bruinsma spreekt ook over de bijzondere energie van het gebied en leylijnen, die volgens haar de vele bodemvondsten plausibel maken. Beide vrouwen benadrukken dat het gebouw draagkracht uit het hele dorp nodig heeft en dat deelname niet van religieuze overtuiging afhangt: iedereen die wil bijdragen is welkom. Historisch bood de kerk in Winaam al ruimte voor meer dan prediking; eerder werden er ontmoetingen van sociale verenigingen en schoolactiviteiten gehouden, een traditie die de vrijwilligers nu nieuw leven inblazen.