De toekomst van Friesland is weinig rooskleurig: hoe kan een 'Economic Board' de kansen keren?
In dit artikel:
Een dag voordat het platform officieel wordt gepresenteerd, publiceerde Planbureau Fryslân aanbevelingen voor het nieuw op te richten Economic Board Fryslân (EBF): een provinciaal adviesorgaan dat de economische koers van Friesland moet helpen bepalen. Friesland was tot nu een van de weinige regio’s zonder zo’n board; het EBF bouwt voort op het bestaande Innovatiepact maar wil zichtbaar en invloedrijker naar buiten treden, zegt voorzitter Rients Schuddebeurs.
Samenstelling en taak
Het board telt dertig leden die als raad van advies fungeren: tweederde ondernemers uit verschillende sectoren en geografische delen van de provincie, zes vertegenwoordigers van overheden en drie zetels voor onderwijsinstellingen. Het EBF krijgt de taak om een gezamenlijke economische agenda vast te stellen en prioriteiten voor de komende jaren te bepalen.
Zorgen: achterblijvende economie en kwetsbare sectoren
Planbureau-directeur Arjen Droog waarschuwt dat de Friese welvaart de komende jaren onder druk kan komen te staan. De provincie heeft weinig ‘stuwende’ bedrijven die door innovatie en onderscheidend vermogen een groot deel van de opbrengsten genereren; daardoor blijft de toegevoegde waarde per arbeidsplaats laag. Tegelijk zijn de twee grootste sectoren — landbouw en zorg — in zwaar weer: landbouw kampt met onder meer stikstofproblematiek; de zorg staat onder druk door een toenemende zorgvraag terwijl het personeel vergrijst. Volgens Droog moet Friesland niet per se streven naar onbeperkte groei, maar wel naar hogere productiviteit en meer waarde per baan.
Aanbevolen aanpak: clusters en samenwerking
Het planbureau raadt aan te investeren in clustervorming: bedrijven, onderwijs en overheid moeten nauwer samenwerken zodat kleinere Friese ondernemingen gezamenlijk massa en capaciteit ontwikkelen om mee te kunnen in trends als AI, robotisering en verduurzaming. Succesvolle voorbeelden in de provincie zijn de Watercampus en het Innovatiecluster in Drachten, waar samenwerking al leidt tot hogere toegevoegde waarde.
Risico’s voor het board
Een belangrijke valkuil is dat het EBF verzandt in vergaderingen zonder concrete resultaten. Het board moet niet alleen beleidsvoorstellen doen maar ook daadkracht tonen en keuzes maken, ook wanneer die niet iedereen bevallen. Alleen met een gezamenlijke, uitvoerbare agenda kan de provincie de gesignaleerde uitdagingen het hoofd bieden.