De schuldenindustrie helpt ondernemers niet, ze helpt vooral zichzelf | opinie

In dit artikel:

In Nederland groeit een relatief kleine betalingsachterstand vaak binnen korte tijd uit tot een onbetaalbare schuld door opeenstapeling van incassokosten, rente, boetes en juridische procedures. Jerzy Soetekouw, directeur van Vereniging Humanitas, betoogt dat dit niet vooral het gevolg is van wanbetaling, maar van een systeem dat mensen in de problemen brengt en tegelijk weinig oplevert voor ondernemers. Wie vastloopt verliest het overzicht, trekt zich terug en verdwijnt vaak uit beeld — waarna de kans op daadwerkelijke terugbetaling sterk daalt.

Soetekouw wijst op een perverse prikkel: partijen in de incassoketen verdienen aan langdurige trajecten en oplopende kosten, waardoor er weinig stimulans is om schulden klein en oplosbaar te houden. De intuïtieve gedachte dat harder innen meer oplevert, werkt in de praktijk vaak averechts; meer druk en snel oplopende kosten verkleinen juist de kans op duurzame aflossing. Dat is volgens hem geen moreel oordeel maar een economische realiteit.

Als alternatief pleit hij voor vroegsignalering, vrijwillige schuldhulp en realistische betalingsafspraken. Vroeg contact en het beperken van extra kosten vergroten de kans dat schulden worden afbetaald. De vraag die de samenleving zou moeten stellen is helder: willen we een systeem dat vooral straft of één dat effectief zorgt dat schulden verdwijnen? Zowel schuldenaren als ondernemers hebben baat bij een stelsel dat schulden nooit onbetaalbaar laat worden — niet uit medelijden, maar omdat dat rationeel leidt tot meer terugbetaling en minder verliezers.