De provincie vraagt telers het onmogelijke met bewijslast gewasbeschermingsmiddelen | opinie

woensdag, 13 mei 2026 (11:26) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

LTO Noord Fryslân-voorzitter Jan Teade Kooistra hekelt het besluit van de provincie Fryslân om 38 akkerbouwers rond Natura 2000-gebieden een jaar de tijd te geven om te stoppen met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of te bewijzen dat hun middelen geen schade aan de natuur veroorzaken. Volgens Kooistra schuift de provincie de bewijslast volledig naar individuele telers, terwijl de wetenschap nog geen sluitende methode biedt om dergelijke causale verbanden per bedrijf aan te tonen.

Kooistra wijst erop dat er op landelijk niveau al onderzoeken lopen en dat er gewerkt wordt aan een nationaal convenant over gewasbeschermingsmiddelen om eenduidige, juridisch houdbare en op wetenschap gebaseerde regels voor alle boeren in Nederland vast te leggen. In plaats van die uniforme aanpak ontstaat nu volgens hem regionale willekeur waarbij ondernemers in een juridisch moeras worden geduwd: zij moeten aantonen dat er geen schade is, anders riskeren ze dwangsommen.

Hij betrekt dit op bredere voorbeelden van omgekeerde bewijslast, zoals de toeslagenaffaire, de problemen rond gaswinning in Groningen en de PAS-uitspraak, en stelt dat burgers en ondernemers daardoor vaak klem komen te zitten tussen veranderende regels en overheidsplicht. Friese telers werken al onder strenge Europese toelatingsregels en investeren in precisietechnieken en driftreductie; toch ontvangen zij nu een ultimatum zonder praktisch toetsingskader.

Het standpunt van LTO Noord Fryslân is duidelijk: natuurbescherming is gewenst, maar maatregelen moeten uitvoerbaar, wetenschappelijk onderbouwd en juridisch houdbaar zijn. De provincie wordt opgeroepen het huidige beleid te staken en aan te sluiten bij de landelijke, uniforme benadering zodat boeren een gelijk speelveld en perspectief behouden.