De parelmoeren schittering van de ijsvogel

In dit artikel:

Lidewey van Noord debuteert dit jaar met de roman De as komt eerst (Arbeiderspers), een ingetogen maar stevig boek dat thema’s als trauma, wantrouwen en terugtrekking onderzoekt. Het verhaal is in drie delen opgebouwd: het centrale middendeel toont de gebeurtenis die Hedwig, de hoofdpersonage en redacteur bij een literaire uitgeverij, voorgoed verandert; de omliggende delen spelen meer dan vijftien jaar later, wanneer ze afgezonderd leeft in Noord-Overijssel bij Giethoorn.

Hedwig verlaat de stad en zoekt beschutting in een huis met veel ramen aan het water. Ze werkt thuis aan manuscripten, heeft weinig sociale contacten behalve haar buren Heleen en Connor en een Zweedse vriend, en observeert de seizoenen en het landschap met precieze, poëtische beschrijvingen. Haar relatie tot mannen is gespannen: ze voelt zich vaak miskend door de manier waarop mannelijke schrijvers over vrouwen schrijven en raakt emotioneel verstrikt in de omstreden band met Markus, een buitenmens en schaapherder.

De kern van het boek speelt zich af tijdens een soloreis in Thailand, waar Hedwig ternauwernood ontkomt aan een gewelddadige aanranding. Die ervaring verstoort haar vertrouwen structureel; angst en woede bepalen haar verdere leven en gedrag. Van Noord schildert die innerlijke ontwrichting overtuigend, met een aangrijpende uitbarsting als hoogtepunt.

De as komt eerst is een heftig, realistisch debuut met een bittere nasmaak dat opvalt door zijn natuurbeschrijvingen en psychologische scherpte. Het boek zet vragen neer over kwetsbaarheid, veiligheid en hoe trauma iemands blik op anderen blijvend verandert. Prijs: €19,99.