De overheid die vrouwen degradeerde moet zich sterk maken voor gendergelijkheid | LC commentaar

In dit artikel:

Regeringscommissaris Mariëtte Hamer waarschuwde tijdens haar recente tweedaagse bezoek aan Friesland dat diepe, hardnekkige genderpatronen Nederland vasthouden in ongelijkheid. Die dagelijkse “karrensporen” — kleine verwachtingen en routines — stapelen zich volgens het Nederlands Jeugdinstituut op en leggen de basis voor verschillen in kansen, beloning en taakverdeling tussen mannen en vrouwen.

Hoewel mannen en vrouwen formeel gelijke rechten hebben, wijst de werkelijkheid anders uit: vrouwen werken minder vaak fulltime, verdienen gemiddeld minder voor gelijk werk en lopen een groter risico op partnergeweld. Volgens de VN is er in Nederland gemiddeld elke acht dagen sprake van een dodelijk slachtoffer van gendergerelateerd geweld; ongeveer de helft van alle vrouwen ervaart ooit seksueel overschrijdend gedrag. Internationaal zakt Nederland weg naar de 43e plek op de ranglijst voor gendergelijkheid, ver achter de Scandinavische landen.

Historische wetgeving heeft die ongelijkheid versterkt. In haar boek Fopfeminisme reconstrueert Lisa Loeb hoe religie, traditie en wetten het verschil legitimeerden: de Code Napoléon van 1811 maakte gehuwde vrouwen juridisch onbekwaam en bepalingen daarvan stonden nog in het Burgerlijk Wetboek van 1838. Pas halverwege de twintigste eeuw werd die juridische status geleidelijk opgeheven (met belangrijke mijlpalen rond 1957 en 1971).

Beleid alleen volstaat niet, benadrukken Hamer en Loeb: culturele verandering is nodig. Voorstellen variëren van het benoemen van een minister voor gendergelijkheid — zoals Zweden dat al jaren kent — tot het actief bestrijden van seksisme, verbaal grensoverschrijdend gedrag en de invloed van de manosfeer (online misogynie). Alleen door zowel structuren als alledaagse normen aan te pakken kan Nederland zijn positie op de wereldranglijst verbeteren en de veiligheid en zelfstandigheid van vrouwen versterken.