De oorlog van de toekomst is er al | opinie

In dit artikel:

De oorlog in Oekraïne lijkt volgens de auteur een kantelpunt te hebben bereikt dankzij grootschalig gebruik van onbemande systemen. Sinds enkele maanden weten Oekraïense strijdkrachten met massa‑productie en slimme inzet van (deels) autonome drones, vaartuigen en grondrobots meer Russische slachtoffers te maken dan Rusland snel kan vervangen, terrein terug te winnen en diepe aanvallen op doelen in Rusland uit te voeren. Centraal staat een geautomatiseerd “drone‑ecosysteem”: netwerken van detectie, doelaanwijzing en geautomatiseerde wapeninzet die de numerieke tekortkomingen aan frontsoldaten compenseren.

De tekst illustreert de trend met twee voorbeelden buiten Oekraïne: de vermeende liquidatie van de Iraanse wetenschapper Mohsen Fakhrizadeh (november 2020) met een grotendeels autonoom machinegeweer, en de Oekraïense operatie “Spinnenweb” (juni vorig jaar), waarbij kamikazedrones op vijf Russische luchtmachtbases meerdere strategische bommenwerpers vernietigden of beschadigden. Bij Spinnenweb werden drones in bouwpakketten over de grens gesmokkeld, tot dichtbij de doelen gebracht op trailers, via gehackte lokale mobiele netwerken op afstand aangestuurd en in het laatste stadium zelfstandig door visuele herkenningssoftware ingezet ondanks elektronische verstoring.

De snelle robotisering van oorlogsvoering wordt gedreven door schaarste aan westerse wapens en steun, aldus de auteur: Oekraïne maakt van ‘future war’ de realiteit om te overleven. Tegelijk waarschuwt hij dat die gedwongen innovatie risico’s inhoudt voor de menselijke maat, ethiek en het humanitair oorlogsrecht. Arthur ten Cate (bijzonder hoogleraar Militaire Geschiedenis) betoogt dat technologische doorbraken de dynamiek van de uitputtingsoorlog veranderen, maar tegelijk moeilijke juridische en morele vragen opwerpen over autonome dodelijke systemen.