De olie wordt duur betaald, dus maak je er zo onafhankelijk mogelijk van

In dit artikel:

Het artikel van Matthias Olthaar (lector Green economics & process optimization, NHL Stenden) stelt dat de huidige discussie over de oorlog rond Iran vooral wordt verkort tot twee kwesties: de prijs aan de pomp en de vraag wie de “bad guy” is. Olthaar wijst erop dat die debatruimte blind is voor de diepere, historische oorzaak: olie en het doorwerkende koloniale verleden.

Hij schetst hoe begin twintigste eeuw in het toenmalige Perzië olie werd gevonden en onder Britse invloed kwam te staan, met nauwelijks opbrengst voor Iraniërs. Toen premier Mohammed Mossadeq in 1951 eerlijkere opbrengsten eiste, organiseerden Britse en Amerikaanse inlichtingendiensten een staatsgreep; de sjah werd door het Westen gefaciliteerd en uiteindelijk in 1979 door ayatollah Khomeini verdreven. Die geschiedenis, aldus Olthaar, legt de wortels van decennialange vijandschap en wantrouwen.

Olthaar erkent dat het Iraanse regime de afgelopen decennia “monsterlijk” heeft gehandeld, maar benadrukt tegelijk dat het Westen geen moreel onberispelijke rol heeft gespeeld. Koloniale inmenging, geopolitieke belangen en winstbejag van oliemaatschappijen hebben geleid tot menselijk en ecologisch leed — voorbeelden zijn de slachtoffers in de Nigerdelta, de ramp met BP’s Deepwater Horizon en het jarenlang achterhouden van kennis over klimaatrisico’s door oliebedrijven.

Als oproep pleit hij voor concrete gedragsveranderingen: minder olieconsumptie, boycots waar mogelijk, en een politieke erkenning van het verleden. Als symbolische en praktische maatregel stelt hij voor dat het Westen zich diep verontschuldigt en een nieuw “Ministerie van Vrede en Verzoening” instelt om verantwoordelijkheid en herstel centraal te zetten.

Kort: de huidige conflictdiscussie mist volgens Olthaar de structurele link tussen olie, imperialistische inmenging en de langdurige kosten voor mensen en natuur — en daarom is een fundamentele koerswijziging noodzakelijk.