De nieuwe voorlieden van de polder krijgen het direct voor de kiezen

In dit artikel:

Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) staat meteen voor een krappe kaart: vier recent aangetreden topbestuurders uit de polder keren zich tegen het kabinetsbeleid en eisen stevige onderhandelingen. Sinds 1 mei leiden Hans Spekman (FNV) en Coen van Oostrom (VNO-NCW) hun organisaties; Hans van den Heuvel begon kort daarvoor bij het CNV, en op 1 juli treedt Marijke Vuik aan bij MKB-Nederland.

De nieuwkomers reageren fel op de financiële voorstellen van het kabinet, dat geld wil ophalen bij werkenden en uitkeringsgerechtigden via miljardenbezuinigingen op WW, WIA en IVA en een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd. Vakbonden voelen zich gekrenkt omdat zij recent nog samen een nieuw pensioenstelsel hebben uitgewerkt en zo’n voortijdige heropening van afspraken zien als een ernstige schending van vertrouwen. Het voornemen van het kabinet om dat onderdeel voorlopig "in de ijskast" te zetten, dempt de woede niet.

Traditioneel is de FNV actiever richting protest, maar ook het CNV meldt een ontevreden achterban; acties en mogelijk stakingen liggen in het verschiet. Voor werkgevers en voor Vijlbrief zijn stakingsacties ongewenst, maar de politieke realiteit — een coalitie met uiteenlopende waarden — dwingt tot onderhandelen en ad-hoc compromisvorming, vaak via informele gesprekken met oppositiefracties.

In de aanloop van de Voorjaarsnota tot Prinsjesdag zullen deze vijf spelers elkaar frequent treffen. Het wordt naar verwachting een hete zomer waarin het noodzakelijk is dat ze ondanks scherpte toch tot werkbare afspraken komen, omdat het land behoefte heeft aan voortgang en stabiliteit.