De NAVO zal zonder de VS verder moeten | opinie

In dit artikel:

Vorige week schokte president Donald Trump vriend en vijand door te zeggen dat hij serieus overweegt de Verenigde Staten uit de NAVO terug te trekken. In een interview met de Britse krant Daily Telegraph stelde hij openlijk vraagtekens bij de betrouwbaarheid van de alliantie en suggereerde dat Rusland-voorman Poetin daar ook van op de hoogte zou zijn. Dit is niet het eerste signaal van wantrouwen: eerder eiste hij fors hogere defensie-uitgaven van bondgenoten (in het artikel werd 5 procent genoemd) en plaatste hij al dreigende opmerkingen, bijvoorbeeld over Groenland.

De directe aanleiding voor Trumps laatste uitlatingen is de weigering van veel NAVO-landen om militair in te grijpen in een door de VS bewogen confrontatie met Iran en om de blokkade in de Straat van Hormuz te beëindigen. Europese partners willen niet meegesleurd worden in een conflict dat zij niet hebben geïnitieerd, maar tegelijkertijd streven ze ernaar de Amerikaanse aanwezigheid in de alliantie te behouden. Voorlopig blijft de VS echter onmisbaar: zonder Amerikaanse militaire steun zou Oekraïne in de oorlog tegen Rusland veel kwetsbaarder zijn, en landen als Polen, Finland en de Baltische staten zouden bij een Russische aanval vrijwel weerloos staan zolang Europa geen eigen slagkracht heeft.

De hoofdconclusie van commentator Roeland Sprey is dat het wederzijdse vertrouwen tussen de VS en andere NAVO-leden sterk is uitgehold — een fatale ontwikkeling voor een verbond dat juist op dat vertrouwen rust. Sprey betoogt dat Europa en Canada hun defensiesamenwerking moeten herijken en zich moeten voorbereiden op een beleid dat onafhankelijker van Washington is. Dat wordt een pittig en kostbaar proces, maar volgens hem de enige manier om de geloofwaardigheid van de verdediging van Europa op lange termijn te waarborgen, mogelijk zelfs binnen een NAVO zonder actieve Amerikaanse deelname.